Gemeenten en Jeugdparticipatie
In een kindvriendelijke gemeente zijn kinderen en jongeren actief betrokken. Dat betekent dat zij in allerlei vormen kunnen meedoen. Hier hebben zij op basis van het VN-Kinderrechtenverdrag recht op. Deze pagina van Child Friendly Cities Initiative (CFCI) bevat informatie over jeugdparticipatie en concrete handvatten en voorbeelden.

Participatie in de gemeente
Het is belangrijk dat kinderen en jongeren een stem hebben in gemeentelijke besluitvorming. Participatie van kinderen en jongeren gaat bijvoorbeeld over thema's als zorg, armoede of veiligheid op straat of in speeltuinen. Kinderen hebben het recht hun stem te laten horen én dat er dan wat mee gedaan wordt. Zij maken een belangrijk onderdeel uit van de gemeente en hun mening draagt bij aan betere beleidsvorming en beslissingen.
Uit onze opiniepeiling uit 2022 blijkt dat jongeren graag willen meepraten binnen hun gemeente over onderwerpen die hen aangaan. Praten kinderen al mee binnen de afdelingen van uw gemeente?
Organiseer een jeugddebat
Gemeenten nemen dagelijks beslissingen die van invloed zijn op het leven van kinderen. Bijvoorbeeld over jeugdzorg, speelplekken, infrastructuur, schoolgebouwen en veiligheid. Daarom is het belangrijk om met elkaar in gesprek te gaan over wat in het belang is van kinderen, welke ambities partijen hebben en hoe beslissingen kunnen bijdragen aan een kindvriendelijke omgeving.
Organiseer samen met de jeugd in uw gemeente een jeugddebat over onderwerpen die zij belangrijk vinden en bouw samen aan een kindvriendelijke omgeving. Gebruik hiervoor de gratis praktische toolkit hieronder.

Betekenisvolle jeugdparticipatie - een stappenplan
Jeugdparticipatie, een uitdaging? Download het stappenplan van CFCI en kom in negen stappen tot betekenisvolle jeugdparticipatie binnen uw gemeente.
Veiligheidsbeleid: Child Safeguarding
Het is belangrijk dat uw gemeente de veiligheid waarborgt van kinderen en jongeren waarmee u in contact komt. Hiermee worden risico’s, vervelende situaties en misstanden voorkomen en reputatieschade van de gemeente en haar werknemers beperkt. Download de handreiking van CFCI met handvatten.
VN-Kinderrechtenverdrag, Artikel 12: Kinderen en jongeren hebben het recht om hun mening te geven over alle zaken die hen raken, ongeacht hun leeftijd. Zo ook binnen een gemeente.
Jongerenraad van Apeldoorn
Om deze video te kunnen zien moet je de cookies accepteren.
Kinderen betrekken bij recht op sport en spel
Om deze video te kunnen zien moet je de cookies accepteren.
Jongeren denken mee over het nachtleven in de stad
Om deze video te kunnen zien moet je de cookies accepteren.
Mening van kinderen weegt mee
Het recht op participatie houdt in dat kinderen en jongeren hun mening mogen geven en ook dat hier serieus naar geluisterd wordt. Het betekent niet dat ze altijd gelijk krijgen. Elke gemeente heeft ook rekening te houden met allerlei andere belangen en meningen. Gemeenten wegen bij het nemen van beslissingen alle belangen tegen elkaar af. De gemeente neemt op basis van al die informatie een beslissing. Als de gemeente anders beslist dan de kinderen en jongeren wilden, is het belangrijk dat de gemeente deze beslissing aan hen uitlegt. Als er mogelijkheden zijn voor bezwaar of een klacht, dient de gemeente kinderen en jongeren daarop te wijzen. Wanneer woog u de mening van kinderen of jongeren expliciet mee in uw werk?
Goede informatie
Kinderen hebben recht op betekenisvolle participatie. Het is daarom bijvoorbeeld belangrijk dat kinderen en jongeren toegang hebben tot informatie en dat zij die op de juiste en voor hen begrijpelijke manier krijgen. Ook is het belangrijk dat ze ondersteund worden om de informatie te kunnen begrijpen, hun gedachten daarover te vormen en hun mening te geven. Dat kan door hun ouders, maar bijvoorbeeld ook op school of door een medewerker van de gemeente. Heeft uw gemeente een ambtenaar hiervoor aangewezen? Bekijk ons stappenplan voor betekenisvolle participatie.
Welke kinderen betrekken?
Steeds meer gemeenten hebben een jongeren- of kinderraad en dat is een heel mooie ontwikkeling. Maar daarmee is de gemeente er nog niet. Want in die raad zit maar een klein deel van de minderjarigen uit een gemeente en zij weten niet alles. Het is belangrijk om ook minder zichtbare kinderen en jongeren te betrekken. Of om voor specifieke thema's op zoek te gaan naar kinderen en jongeren die daar meer over weten. Kinderen en jongeren kunnen zelf ook meedenken over hoe een gemeente andere kinderen en jongeren kan bereiken. Welke kinderen en jongeren betrekt uw gemeente?
Samenwerking scholen en gemeenten
Participatie doe je niet alleen. Daarom moedigt UNICEF Nederland gemeenten en scholen aan om samen te werken. School vormt een belangrijke plek waar kinderen en jongeren meer kunnen leren over hun recht op participatie en het werk van gemeenten. Dit kan in het kader van het burgerschapsonderwijs. UNICEF Nederland biedt een gastles over dit belangrijke kinderrecht. Vervolgens kunnen klassen een bezoek aan het gemeentehuis brengen, om daar mee te denken over een concreet vraagstuk. Slaat u als school en gemeente de handen ineen?