Jongeren willen mening geven, maar weinig gemeenten vragen ernaar
10 maart 2026
Als gemeenten jongeren om hun mening vragen, voelt driekwart zich serieus genomen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van UNICEF onder ruim 1.000 kinderen en jongeren in Nederland. Maar precies daar wringt het. Want terwijl het overgrote deel van de jongeren graag wil meepraten, zegt ruim twee derde dat hun gemeente hen nog nooit om hun mening heeft gevraagd.
In de vandaag gepubliceerde representatieve peiling ‘Participatie van jongeren in gemeentes’ heeft UNICEF aan 1.059 jongens en meisjes in Nederland tussen de 10-18 jaar gevraagd naar hun ervaringen met jongerenparticipatie binnen gemeenten. En hoewel steeds meer gemeenten aan de slag gaan met participatie, gebeurt dat bij een groot deel niet of beperkt.
Inbreng jongeren serieus nemen
69 procent van de ondervraagde jongeren is nog nooit naar hun mening gevraagd en 72 procent zou dat graag willen. Krijgen zij wel die kans, dan heeft driekwart het gevoel dat ze serieus worden genomen. “De gemeente heeft naar mijn mening geluisterd, duidelijk gereageerd en laten zien dat de inbreng van inwoners wordt meegenomen in beslissingen”, zegt een jongere.
Toch zijn er ook minder positieve ervaringen: jongeren geven onder andere aan dat ze nooit meer iets hebben gehoord, dat er niets met hun input is gedaan of dat ze door hun gemeente alleen zijn aangehoord. Dit maakt duidelijk hoe belangrijk het is dat gemeenten naderhand een terugkoppeling geven, zodat kinderen weten en begrijpen wat er met hun verhaal is gedaan en zien dat hun inbreng serieus is meegenomen. Als participatie alleen gedaan wordt om dit af te vinken, is er geen sprake van betekenisvolle jeugdparticipatie en bestaat de kans dat jongeren later niet nog eens willen meepraten.
Als we ergens afspreken, worden we weggestuurd omdat je dan een hangjongere bent, maar waar moeten de dan heen?
Betrek jongeren structureel
“De bereidheid onder jongeren om mee te praten is groot, en toch gebeurt het nauwelijks. Dat is een gemiste kans”, zegt Suzanne Laszlo, directeur van UNICEF Nederland. "Juist in een tijd waarin vertrouwen in de overheid onder druk staat, kunnen gemeenten hier het verschil maken: door jongeren structureel te betrekken, bouwen ze aan beter beleid én aan een generatie die zich daadwerkelijk gehoord voelt.” En jongeren zijn bereid om ideeën aan te dragen en verantwoordelijkheid te nemen. Zoals een jongere het zei: “We wilden een mooier schoolplein. Toen heeft de gemeente geholpen.”
Concrete oplossingen
Juist kinderen en jongeren weten vaak heel duidelijk wat goed voor hen is, wat er onder de jeugd speelt en hoe hun leefomgeving beter kan. Grote thema's die ze zelf aandragen zijn verbetering in vrijetijdsbesteding, veiligheid op straat en veiligere wegen. Daar hebben ze ook concrete oplossingen voor. Een greep uit de adviezen en oplossingen die zij aandragen voor thema’s die spelen binnen gemeentes:
- Vrije tijd: Voor vrije tijd adviseren jongeren onder andere dat er specifiek plekken voor hen moeten komen naast speelplekken voor jongere kinderen en waar je niet telkens weggestuurd wordt.
- Veiligheid op straat: Ten aanzien van veiligheid noemen ze betere verlichting, meer politie en jongerenwerkers op straat en de aanpak van drugs en criminaliteit.
- Veiligheid in het verkeer: Hierover adviseren jongeren dat er in het verkeer betere, veiligere en meer fietspaden zouden moeten komen en dat de gemeente langzaam verkeer zoals fietsers en voetgangers prioriteit moet geven.
Gemeenten: ga in gesprek met de jeugd
In 2022 deed UNICEF Nederland eenzelfde peiling onder kinderen en jongeren in Nederland. De uitkomsten zijn niet wezenlijk veranderd. Laszlo: “Dat is geen goed nieuws. Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur roepen we gemeenten dan ook op om al vanaf het begin in gesprek te gaan met de jeugd. Kinderen en jongeren weten als geen ander wat zij nodig hebben om gezond, veilig en kansrijk op te groeien.”
UNICEF helpt steeds meer gemeenten in Nederland kindvriendelijk te worden, in beleid maar ook in de praktijk. Samen met UNICEF kunnen zij het fundament leggen voor een omgeving waarin kinderen gezond, kansrijk en veilig kunnen opgroeien. Ontdek hoe.
"Als ik de burgemeester was..."
De meest genoemde antwoorden op deze vraag waar kinderen en jongeren in hu gemeente wat aan willen doen:
1. Veiligheid en handhaving: “Zorgen dat iedereen zich veilig kan voelen op straat.”
2. Chillplekken en vrijetijdsbesteding: “Een plek waar jongeren samen kunnen komen en gamen of praten of een activiteit kunnen doen.”
3. Betaalbare woningen: “Betaalbare woningen bouwen voor jongeren en starters.”
