Klimaat
Kinderen zijn het minst verantwoordelijk voor klimaatverandering, toch zullen zij de meeste gevolgen ervan ervaren. Doordat de aarde blijft opwarmen, loopt bijna elk kind het risico op regelmatige en vernietigende klimaatgevaren. Dit zijn onmiddellijke gevolgen, zoals natuurrampen, maar ook de langzamer optredende gevolgen, als waterschade en infectieziekten.
De klimaatcrisis
verandert hoe kinderen opgroeien.
Vrijwel elk kind op aarde wordt al getroffen door klimaatverandering en daarmee vormt het één van de grootste en meest dringende problemen van deze tijd. De gevolgen van klimaatverandering hebben direct invloed op de gezondheid en leefomgeving van kinderen. Het bemoeilijkt hun vermogen om gezond en gelukkig te worden en kan uiteindelijk ziekte en zelfs de dood tot gevolg hebben. Ook indirecte consequenties zijn van grote invloed op de levens van kinderen. Zo kan onderwijs verstoord worden door hittegolven en overstromingen en kunnen slecht geïsoleerde huizen zorgen dat kinderen hun huiswerk niet kunnen maken. UNICEF zet zich in voor een klimaatvriendelijke wereld waarin ieder kind gezond en veilig kan opgroeien.
Kinderen hebben nog een heel leven voor zich, dus we moeten alles op alles zetten om te voorkomen dat ze de rest van hun leven de gevolgen moeten dragen. Als we nu actie ondernemen kunnen we voorkomen dat het erger wordt.
Vandaag planten voor de toekomst van morgen
In het uiterste noorden van Kameroen brengen jongeren hoop tot leven. Op scholen, in gezinnen en op plekken waar kinderen veilig kunnen spelen en leren, planten zij (fruit)bomen en herstellen zij natuur.
Met boomplantacties en herbebossingsprojecten dragen deze jongeren bij aan een groenere en duurzamere omgeving. Zo versterken ze de voedselzekerheid, ondersteunen ze het onderwijs en helpen ze kinderen beter te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.
Elke boom die ze planten, is een investering in de toekomst. Een teken van hoop voor kinderen, hun families en de generaties na hen.
Kinderen en de effecten van klimaatverandering
Klimaatverandering verandert niet alleen de planeet, maar ook kinderen. Vanaf dat ze een klein vruchtje in de buik van de moeder zijn, totdat ze volwassen zijn, wordt de gezondheid en ontwikkeling van o.a. de hersenen, longen en immuunsysteem van kinderen beïnvloed door de omgeving waarin ze opgroeien. Daardoor zijn ze bijzonder kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering.
UNICEF heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de gevolgen van klimaatverandering voor kinderen. Uit het recente Children’s Climate Risk Report 2026 blijkt dat vrijwel ieder kind ter wereld wordt blootgesteld aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals droogte, extreme hitte, hittegolven, overstromingen, bosbranden of zware stormen.
Klimaatverandering raakt kinderen bovendien niet door één ramp tegelijk. Voor 1,1 miljard kinderen – bijna de helft van alle kinderen wereldwijd – stapelen de risico’s zich op: zij worden blootgesteld aan minstens drie overlappende klimaatbedreigingen tegelijk. Deze opeenstapeling van risico’s brengt hun gezondheid, onderwijs, veiligheid en toekomst in gevaar.
Ondervoeding bij kinderen wordt verergerd door mislukte oogsten en stijgende voedselprijzen als gevolg van klimaatverandering. Droogte, extreme hitte en veranderende neerslagpatronen zetten voedselproductie wereldwijd onder druk en vergroten het risico op honger en ondervoeding.
Uit onderzoek blijkt dat:
- 1,8 miljard kinderen worden blootgesteld aan droogte;
- 1,5 miljard kinderen worden blootgesteld aan steeds frequentere, langere of hevigere hittegolven;
- 337 miljoen kinderen worden blootgesteld aan rivieroverstromingen en 662 miljoen kinderen aan tropische stormen;
- Vrijwel elk kind ter wereld in gebieden leeft waar de luchtvervuiling hoger ligt dan de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Kinderen zijn kwetsbaarder voor de gevolgen van klimaatverandering dan volwassenen. Onder meer omdat hun lichaam warmte minder goed kan reguleren, waardoor zij sneller last krijgen van uitdroging en hitte gerelateerde gezondheidsproblemen. Daarnaast kunnen klimaatgerelateerde rampen en onzekerheid een grote impact hebben op hun mentale welzijn. Uit onderzoek blijkt dat klimaatverandering gevoelens van angst, stress en somberheid onder kinderen en jongeren kan versterken.
Ook in Nederland houdt klimaatverandering veel kinderen bezig. Uit onderzoek blijkt dat 70% van de Nederlandse kinderen en jongeren zich zorgen maakt over de gevolgen van de klimaatcrisis.
Klimaat gerelateerde natuurrampen in Zuidoost-Azië
In november en december van 2025 zijn miljoenen mensen ontheemd geraakt door stormen en overstromingen in Thailand, Maleisië, Vietnam en de Filipijnen. In Indonesië en Sri Lanka zijn door overstromingen levens verloren en essentiële voorzieningen waar kinderen op vertrouwen, verwoest. Deze recente gebeurtenissen laten wederom zien dat kinderen behoren tot de meest kwetsbaren wanneer een crisis toelaat. Ze lopen risico's voor hun gezondheid, veiligheid en onderwijs.
Kinderen moeten centraal staan in de wereldwijde reactie op klimaatverandering
De overheid heeft de taak te zorgen dat het belang van het kind leidend is bij beslissingen over het milieu en klimaatverandering. Het welzijn en de ontwikkeling van kinderen die nu en in de toekomst opgroeien, zou hierbij centraal moeten staan. Het VN-Kinderrechtenverdrag bevat rechten die van belang zijn voor ieder kind, ook in een veranderend klimaat. Het recht op gezondheid (art. 24) stelt dat kinderen gezond moeten kunnen opgroeien en recht hebben op goede zorg. Hun fysieke en mentale gezondheid hoort niet te worden beïnvloed door klimaatverandering of vervuiling. Ook heeft elk kind recht om te overleven en zich te ontwikkelen (art. 6). Dit kan alleen in een gezonde en veilige leefomgeving. En ieder kind heeft het recht op onderwijs (art. 28). Scholen hebben de verantwoordelijkheid zich te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals hittegolven. Ook is het voorzien in les over het klimaat van belang.
Wat doet UNICEF?
UNICEF zet zich actief in op het thema klimaat om te zorgen dat kinderen in Nederland en wereldwijd in een gezonde omgeving kunnen opgroeien.
- Door de overheid aan te moedigen het belang van kinderen mee te nemen in wet- en regelgeving rondom klimaat. Dit doen wij onder andere door gesprekken te voeren met beleidsmakers.
- In al onze internationale programma's integreren we klimaatmaatregelen: we maken scholen klimaatbestendig, investeren in klimaatslimme infrastructuur en borgen klimaateducatie in het curriculum.
- Door bedrijven te stimuleren te investeren in duurzame projecten in ontwikkelingslanden.
- Door naar de mening van jongeren te luisteren en ze een platform te geven. Er moet worden geluisterd naar de ervaringen en ideeën van jongeren. Zo denkt het UNICEF jongerenpanel mee over dit onderwerp.
In 2025 heeft UNICEF Nederland onderzoek gedaan naar de impact van hitte, water en luchtvervuiling in Europees en Caribisch Nederland.
Daarnaast organiseerden wij een Kinderklimaattop zodat de stem van kinderen wordt meegenomen in de ontwikkeling van nationaal klimaatbeleid.
