UNICEF Nederland steunt EU KIDS Act voor een veiligere online omgeving, en vraagt aandacht voor de hele keten.

Volledige reactie

UNICEF Nederland steunt de EU Kids Act die de Europese Commissie vandaag presenteert. Het voorstel kiest voor een gefaseerde toegang op basis van leeftijd, verplichte leeftijdsverificatie bij aanmelding en strengere eisen aan het ontwerp van platforms. Dat is een belangrijke stap: de verantwoordelijkheid voor een veilige online omgeving komt daarmee niet langer vooral bij kinderen en ouders te liggen, maar nadrukkelijk bij de platforms die hun digitale wereld vormgeven.

Dat betekent: grenzen aan verslavend ontwerp zoals eindeloos scrollen; aanbevelingsalgoritmes die kinderen niet uitsluitend sturen op betrokkenheid; geen gepersonaliseerde advertenties aan minderjarigen; en veilige instellingen als standaard. Die bescherming moet gelden voor alle platforms waar kinderen en jongeren tijd doorbrengen, niet alleen voor sociale media.

Deze verschuiving is cruciaal van verantwoordelijkheid naar de platforms is cruciaal. En met betrokkenheid van jongeren tot stand gekomen. Voor UNICEF Nederland zijn er bij dit voorstel twee voorwaarden: leeftijdsverificatie die in de praktijk werkt, en structurele investeringen in de hele keten die kinderen beschermt wanneer het online misgaat.

Leeftijdsverificatie moet effectief, verantwoord en privacy vriendelijk zijn. Effectief betekent dat te jonge kinderen daadwerkelijk geen toegang krijgen tot diensten die niet voor hen bedoeld zijn, zonder onnodige barrières voor jongeren die wél toegang mogen hebben. Verantwoord betekent dat platforms moeten aantonen dat hun verificatiemethode werkt. En privacy vriendelijk betekent dat niet méér persoonsgegevens worden verzameld of opgeslagen dan strikt noodzakelijk.

Een wet moet daarom helder afbakenen wat veilig ontwerp is en hoe een passend, beperkt account voor jongeren van 13 tot 18 jaar eruitziet. Een te grofmazig verificatiesysteem kan juist averechts werken: kinderen kunnen uitwijken naar kleinere, minder gereguleerde platforms waar toezicht en hulp bij misstanden ontbreken. UNICEF Nederland roept de Europese Commissie daarom op effectiviteit, verantwoordelijkheid en privacy als harde toetsstenen te gebruiken bij de verdere uitwerking.

Daarmee is het werk niet af. Onveilige digitale omgevingen raken zowel het mentale als het fysieke welzijn van kinderen en jongeren. Daarom moet Europa niet alleen investeren in regels, maar ook in de beschermingsketen rond het kind: voorlichting aan kinderen, ouders en professionals; goed uitgeruste hulpverlening, het snel kunnen melden en verwijderen van schadelijke content; en voldoende capaciteit voor toezicht en handhaving. Alleen als die schakels op elkaar aansluiten, krijgen kinderen snel bescherming en hulp wanneer het online misgaat. 

Positief is dat de Europese Unie kinderen en jongeren bij de totstandkoming van het voorstel heeft geraadpleegd. UNICEF Nederland roept op jongeren ook bij de verdere uitwerking en evaluatie structureel te betrekken.

UNICEF Nederland werkt binnen de Landelijke Agenda Jong en Online samen met 30 partners aan een veiliger, gezonder en leuker online leven voor kinderen en jongeren. De EU Kids Act kan die beweging in heel Europa versnellen.