UNICEF en jongerenvertegenwoordigers eisen kindwaarborgen bij nationale crises
10 juni 2026
Als Nederland morgen wordt geraakt door een grote stroomstoring, overstroming, cyberaanval of militaire escalatie, is niet structureel geborgd dat nationale crisisplannen expliciet zijn getoetst op de rechten, veiligheid en mentale behoeften van kinderen. UNICEF en VN-Jongerenvertegenwoordigers willen daarom dat de overheid dit expliciet en sterker in crisisplannen verankert, en roept daarom de Tweede Kamer woensdag in het commissiedebat nationale veiligheid en weerbaarheid af te dwingen dat de belangen van kinderen en jongeren in ieder nationaal crisisplan, ieder draaiboek en crisisbesluisvormingsproces zijn gewaarborgd.
Oproep tot kindgerichte crisisvoorbereiding
De oproep komt op een moment waarop de Nederlandse overheid burgers vraagt zich voor te bereiden op noodsituaties met noodpakketten en noodplannen. Een weerbare samenleving begint, volgens VN-Kinderrechtenorganisatie, niet alleen bij voorbereide volwassenen maar wanneer kinderen en jongeren vooraf worden meegenomen in de voorbereiding. Dat vergroot niet alleen de kwaliteit van beleid, maar ook het vertrouwen dat jongeren hebben in overheid en participatie. UNICEF waarschuwt dat kinderen specifieke behoeften hebben bij evacuatie, informatievoorziening, noodsteunpunten, mentale ondersteuning en oefensituaties.
Een crisisplan zonder toets op kinderen en jongeren is een crisisplan met een blinde vlek
“In een crisis is de kans groot dat kinderen worden vergeten als hun belangen niet vooraf expliciet zijn meegenomen,” zegt Suzanne Laszlo, directeur UNICEF Nederland. “Een crisisplan zonder toets op kinderen en jongeren is een crisisplan met een blinde vlek. Het gaat niet alleen om opvang en logistiek, maar ook om wat kinderen begrijpen, aankunnen en nodig hebben om veilig te blijven en voorbereid te zijn.”
Drie harde waarborgen voor kindgerichte crisisaanpak
UNICEF Nederland en VN-Jongerenvertegenwoorderigers vragen de Kamer daarom om drie harde waarborgen:
- Zorg dat kinderen en jongeren structureel meepraten over en hun belangen meewegen in crisisvoorbereiding en crisisbesluitvorming, op nationaal niveau en in de veiligheidsregio’s.
- Verplicht bij elk nationaal crisisdossier een aparte kindparagraaf over communicatie, opvang, onderwijscontinuïteit en psychosociale steun. Kinderen hebben in een noodsituatie andere behoeften dan volwassenen. Communiceer in hun taal, niet via ouders.
- Zorg dat veiligheidsregio’s en noodsteunpunten beschikken over kindvriendelijke voorzieningen en personeel dat kinderen kan opvangen en duiden wat er gebeurt.
Aanbevelingen UNICEF en VN-Jongerenvertegenwoordiger
In aanloop naar het debat presenteert UNICEF samen met de VN-jongerenvertegenwoordigers een handzaam adviesrapport met daarin concrete aanbevelingen over kindvriendelijke informatie, oefeningen, steunpunten en structurele jeugdparticipatie. “Dat is belangrijk om ons als jongeren er echt bij te houden. Wij horen dat Nederlandse jongeren zich steeds minder herkennen.”, zegt Emma van Nieuwenhuizen, VN-jongerenvertegenwoordiger. “Betekenisvolle participatie betekent dat je kinderen en jongeren niet vrijblijvend consulteert, maar echt de kennis, toegang en positie geven om beleid mee te schrijven. Dat blijkt ook uit eerder onderzoek van UNICEF waaruit blijkt dat 69 procent nog nooit door de gemeente om hun mening is gevraagd, terwijl 72 procent dat juist graag wil. Wie wél wordt betrokken, voelt zich in driekwart van de gevallen serieus genomen. “Met andere woorden: de bereidheid is groot, de bestuurlijke reflex nog te klein.”, stelt Van Nieuwenhuizen.