UNICEF verleent steun bij ebola-uitbraak in DR Congo: snelle actie dringend nodig

UNICEF ondersteunt respons op ebola

“Bij een ebola-uitbraak telt elke dag,” zegt Suzanne Laszlo, directeur van UNICEF Nederland. “Deze uitbraak treft een regio waar veel gezinnen al onder zware druk staan door onveiligheid, armoede, beperkte toegang tot zorg, een tekort aan schoon drinkwater en zwakke sanitaire voorzieningen. Kinderen en gezinnen moeten weten hoe zij zichzelf kunnen beschermen, gezondheidswerkers moeten veilig kunnen werken en verdachte gevallen moeten snel worden opgespoord en behandeld. Maar even belangrijk is dat de respons aansluit bij de zorgen, gewoonten en vragen van gemeenschappen. Zonder vertrouwen bereik je mensen niet.”

UNICEF ondersteunt al jarenlang de respons op ebola in de DRC, Burundi en andere landen door gemeenschappen te informeren, hygiënemaatregelen te versterken, medische en beschermende materialen te leveren, kinderen en families psychosociaal te begeleiden en samen met partners te werken aan betere voorbereiding in risicogebieden. In oktober 2025, tijdens de ebola-uitbraak in de provincie Kasai in de DRC, zijn er bijna 45.000 doses van het ebolavaccin geleverd.

Opschaling van hulp door UNICEF

UNICEF hoopt de inzet snel verder op te schalen, in samenwerking met het ministerie van Gezondheid en de WHO. Laszlo: “Uit eerdere uitbraken weten we dat eerst ebolabehandelcentra moeten worden versterkt en in gezondheidsinstellingen snelle triagesystemen moeten worden opgezet, zodat mogelijke besmettingen snel kunnen worden herkend en patiënten veilig kunnen worden doorverwezen.”

Daarnaast worden maatregelen voor infectiepreventie, schoon water, sanitatie en hygiëne opgeschaald. Dat betekent onder meer handwaspunten bij gezondheidscentra, scholen en belangrijke doorgangsplaatsen, toegang tot veilig water en de levering van essentiële materialen zoals thermometers, chloor en beschermende hygiënemiddelen. Zulke maatregelen zijn essentieel om kinderen, gezinnen en zorgverleners te beschermen.

UNICEF zet ook sterk in op voorlichting en betrokkenheid van gemeenschappen. Laszlo: “Dat is cruciaal om angst, wantrouwen en weerstand weg te nemen, bijvoorbeeld rond isolatie van patiënten of veilige en waardige begrafenissen. Via lokale leiders, religieuze leiders, psychosociale medewerkers en media worden gezinnen geïnformeerd over symptomen, preventie en het belang van snelle behandeling. Daarbij wordt voortdurend geluisterd naar vragen, angsten en zorgen in gemeenschappen, zodat de aanpak sociaal en cultureel aanvaardbaar blijft. In getroffen gebieden wordt psychosociale hulp opgezet voor kinderen, gezinnen en andere mensen die direct door de uitbraak zijn geraakt.”

Duurzame aanpak tegen ebola

UNICEF benadrukt dat landen in de regio verschillende uitdagingen kennen. In sommige gebieden spelen spanningen tussen vluchtelingen en gastgemeenschappen, of tussen gemeenschappen onderling. In andere gebieden beperken onveiligheid, beperkte nationale capaciteit of politieke omstandigheden de paraatheid. Daarom is internationale steun nodig die is afgestemd op de lokale context. “Ebola stopt niet bij een grens,” zegt Laszlo.

De VN-kinderrechtenorganisatie onderstreept dat ebola in de regio niet alleen met kortdurende noodhulp kan worden aangepakt: er zijn langdurige investeringen nodig in sterke gezondheidssystemen, voorbereiding en vertrouwen in gemeenschappen. De organisatie roept regeringen, donoren en internationale partners op om de respons op ebola niet alleen als acute noodsituatie te zien, maar ook als onderdeel van een bredere investering in publieke gezondheid.

Over ebola

Ebola is een ernstige virusziekte die dodelijk kan zijn als behandeling uitblijft. De ziekte werd voor het eerst vastgesteld in 1976 nabij de Ebola-rivier in de Democratische Republiek Congo. De incubatietijd varieert van 2 tot 21 dagen. Alleen laboratoriumonderzoek kan ebola bevestigen. Vroege medische behandeling vergroot de overlevingskans aanzienlijk.

Ebola verspreidt zich via direct contact met bloed of andere lichaamsvloeistoffen van iemand die ziek is of aan ebola is overleden, of via besmette materialen. De eerste klachten kunnen lijken op die van andere ziekten: plotselinge koorts, extreme zwakte, spierpijn, hoofdpijn en keelpijn. Daarna kunnen braken, diarree, huiduitslag en in sommige gevallen bloedingen optreden. Iemand is pas besmettelijk wanneer er symptomen zijn. Vroege medische hulp vergroot de kans op overleven en helpt verdere verspreiding binnen families en gemeenschappen te voorkomen.

Mensen in getroffen gebieden wordt geadviseerd regelmatig hun handen te wassen, direct contact met lichaamsvloeistoffen van zieke personen te vermijden, besmette materialen niet aan te raken en lichamen van overledenen niet zonder beschermende maatregelen aan te raken. Wie koorts of andere klachten krijgt na contact met een mogelijke ebolapatiënt of na het bijwonen van een begrafenis, moet onmiddellijk naar een gezondheidscentrum gaan. Behandeling thuis is niet veilig: mensen met symptomen hebben gespecialiseerde zorg nodig.