Recht op goede voeding
Ieder kind, waar ook ter wereld, heeft recht op goede voeding. Dit recht is vastgelegd in artikel 24 van het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties, waarin staat dat ieder kind recht heeft op de best mogelijke gezondheid. Goede voeding is hierin onmisbaar: het vormt de basis voor een gezonde groei en ontwikkeling en helpt kinderen hun volledige potentieel te bereiken. Toch krijgen miljoenen kinderen vandaag de dag nog niet de voeding die zij nodig hebben. Wereldwijd leeft één op de vier jonge kinderen in ernstige voedselarmoede. Deze jonge kinderen hebben geen toegang tot voedzame en gevarieerde voeding.
Wanneer is een kind niet goed gevoed?
Een kind is niet goed gevoed wanneer het niet de juiste voedingsstoffen binnenkrijgt die nodig zijn om gezond te groeien en zich optimaal te ontwikkelen. Wereldwijd leven 181 miljoen kinderen jonger dan vijf jaar in voedselarmoede. Dit betekent dat zij geen toegang hebben tot voldoende voedzame en gevarieerde voeding die aansluit bij hun behoeften.
Wanneer kinderen structureel niet de voeding krijgen die zij nodig hebben, kan dit verschillende gevolgen hebben voor hun gezondheid, groei en ontwikkeling:
- Sommige kinderen krijgen langdurig te weinig voedzaam voedsel binnen en raken daardoor chronisch ondervoed, waardoor hun groei en ontwikkeling blijvend kunnen worden belemmerd. Wereldwijd gaat het om 150,2 miljoen kinderen.
- Ook zijn 42,8 miljoen kinderen acuut ondervoed en daarmee veel te mager voor hun lengte. Zo’n 12 miljoen kinderen hiervan zijn ernstig acuut ondervoed. Zij zijn zo ernstig vermagerd dat hun leven direct gevaar loopt.
- Andere kinderen krijgen juist te veel ongezond voedsel en suikerhoudende dranken binnen in combinatie met onvoldoende beweging: 35,5 miljoen kinderen onder de vijf jaar hebben overgewicht. 8 miljoen kinderen onder de vijf jaar hebben obesitas.
Of een kind nu te weinig eet, onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt of juist te veel eet: slechte voeding kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid, ontwikkeling, leerprestaties en toekomst van een kind. Daarom zet UNICEF zich wereldwijd in voor betere voeding voor ieder kind.
Als de achtjarige Micaella met haar familie door een supermarkt in Lima, Peru, loopt, kiest ze snoepjes uit het schap op haar ooghoogte. Een alledaags moment dat laat zien hoe kinderen wereldwijd worden blootgesteld aan aantrekkelijk gepresenteerde en gemakkelijk beschikbare ongezonde producten. UNICEF werkt daarom samen met overheden en partners aan gezondere voedselomgevingen.
Een wereldwijde voedingscrisis met twee gezichten
Chronische en acute ondervoeding ontstaan vaak door een combinatie van armoede, voedselonzekerheid, conflicten, klimaatverandering en beperkte toegang tot gezondheidszorg en schoon water. Vooral kinderen in kwetsbare situaties lopen hierdoor risico op tekorten aan voedingsstoffen die essentieel zijn voor hun groei en ontwikkeling.
Tegelijkertijd neemt overgewicht en obesitas onder kinderen toe. UNICEF wijst erop dat ongezonde voedselomgevingen hieraan bijdragen: kinderen worden steeds vaker blootgesteld aan goedkope, sterk bewerkte producten met veel suiker, zout en vet, terwijl marketing van ongezonde voeding gezonde keuzes moeilijker maakt.
Wat is hongersnood?
Hongersnood is niet zomaar een ernstige vorm van honger, maar een internationaal erkende classificatie voor de meest extreme fase van een voedselcrisis. Deze wordt alleen uitgeroepen wanneer een gebied aan zeer strenge criteria voldoet en levens op grote schaal gevaar lopen.
De ernst van een voedselcrisis wordt vastgesteld met de Integrated Food Security Phase Classification (IPC), een internationaal systeem met vijf fases van voedselonzekerheid en ondervoeding. Fase 5 is hongersnood: de meest ernstige situatie, waarin grote groepen mensen geen toegang hebben tot voldoende voedsel en het risico op overlijden sterk toeneemt.
Een gebied wordt als hongersnood geclassificeerd wanneer onder meer minimaal 20 procent van de huishoudens te maken heeft met een extreem gebrek aan voedsel, minstens 30 procent van de kinderen onder de vijf jaar acute ondervoeding heeft en dagelijks minimaal 2 op de 10.000 mensen overlijden door honger of een combinatie van ondervoeding en ziekte.
Ondanks dat hongersnood de uiterste vorm van een voedselcrisis is, betekent dit niet dat ook buiten deze extreme fase voedseltekorten ernstige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid, ontwikkeling en toekomst voor kinderen.
RUTF: levensreddende voeding voor kinderen met ernstige ondervoeding
Ready-to-Use Therapeutic Food (RUTF) is een energierijke voedingspasta die wordt gebruikt om kinderen met (ernstige) acute ondervoeding te behandelen. De pasta bevat essentiële voedingsstoffen, zoals pinda’s, melkpoeder, olie, vitaminen en mineralen, en kan direct uit het zakje worden gegeten. Daardoor is RUTF ook geschikt voor gebruik in afgelegen gebieden en tijdens humanitaire crises.
Met RUTF kunnen veel kinderen thuis herstellen, onder begeleiding en controle van gezondheidswerkers. Ongeveer 9 op de 10 kinderen herstellen volledig na een volledige behandeling. UNICEF is wereldwijd de grootste inkoper van RUTF en zorgt ervoor dat jaarlijks miljoenen kinderen toegang krijgen tot deze levensreddende pindapasta.
Hoe UNICEF ieder kind een gezonde start wil geven
Mede dankzij wereldwijde inspanningen van UNICEF en partners is het aantal kinderen met chronische ondervoeding (groeiachterstand) sinds 1990 met ruim 100 miljoen afgenomen. Een indrukwekkend resultaat, maar nog altijd groeien miljoenen kinderen niet gezond op door een gebrek aan goede voeding.
Daarom werkt UNICEF in zo’n 140 landen aan het voorkomen, opsporen en behandelen van ondervoeding, met speciale aandacht voor de eerste 1.000 levensdagen. We ondersteunen onder meer moeders in het geven van borstvoeding, voedingsvoorlichting, training van gezondheidswerkers en de behandeling van kinderen met acute ondervoeding. Ook ondersteunen we overheden in het verbeteren van hun voedingsbeleid.
Tegelijkertijd zetten we ons in tegen de groeiende problemen van overgewicht en obesitas bij kinderen. Samen met overheden en partners werken we aan een omgeving waarin gezonde voeding makkelijker beschikbaar en betaalbaar is, en waarin kinderen beter worden beschermd tegen ongezonde voeding en misleidende reclame.
Voeding is ook een belangrijk onderdeel van onze noodhulpverlening. We ondersteunen kinderen en gezinnen hierin met essentiële voeding en zorg, bijvoorbeeld door therapeutische voeding en kant-en-klare voedzame producten te bieden aan kinderen die dat het hardst nodig hebben.
Resultaten op het gebied van goede voeding in 2025
- UNICEF ondersteunde 255 miljoen kinderen in 54 landen met programma’s om acute ondervoeding te voorkomen, vroegtijdig op te sporen en te behandelen.
- 423 miljoen kinderen jonger dan 5 jaar in 81 landen kregen toegang tot interventies die groeiachterstand helpen voorkomen en een gezonde ontwikkeling ondersteunen.
- 158 miljoen kinderen en jongeren in 92 landen werden bereikt met programma’s gericht op het voorkomen van bloedarmoede, overgewicht en andere vormen van ondervoeding.
De Verenigde Naties heeft in 2015, voor een periode tot 2030, 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals = SDG) opgesteld. Doel 2 is het beëindigen van honger, het bereiken van voedselzekerheid wereldwijd, verbeterde voeding en promotie van duurzame landbouw.
Voeding in Nederland
Ook in Nederland is overgewicht onder kinderen een probleem. In 2023 heeft UNICEF Nederland onderzoek gedaan naar de kindermarketing in Nederland. Kindermarketing is het doelbewust richten van marketing op kinderen. Reclames voor ongezonde voeding zijn een belangrijke factor voor een ongezond voedingspatroon bij kinderen. Kinderen en jongeren moeten beschermd worden voor alle vormen van marketing die hen verleiden om te kiezen voor ongezond eten en drinken.
Kindermarketing rapport 2023
Lees in het Kindermarketing rapport meer over ons onderzoek naar Nederlandse kinderen en jongeren en marketing van eten en drinken.
