Kinderrechten

Alle kinderen, waar ook ter wereld, hebben dezelfde rechten. Deze kinderrechten zijn vastgelegd in het Verdrag voor de Rechten van het Kind. In opdracht van de Verenigde Naties ziet UNICEF erop toe dat regeringen het Kinderrechtenverdrag respecteren en nakomen. Dat doen we wereldwijd, dus ook in Nederland.

Scholieren discussiëren op Kleine Prinsjesdag in de Ridderzaal over kinderrechten.

Scholieren discussiëren op Kleine Prinsjesdag in de Ridderzaal over kinderrechten.

Eenderde van de wereldbevolking is kind. Kinderen zijn kwetsbaar. Zij lopen de kans eerder ziek of uitgebuit te worden dan volwassenen. Daarom is door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een verdrag aangenomen speciaal voor kinderen. Dit verdrag heet het Verdrag voor de Rechten van het Kind.

Kinderen hebben recht op

Het Verdrag voor de Rechten van het Kind telt in totaal 54 artikelen. Deze artikelen beschrijven de rechten van kinderen. Zo staat er in de artikelen bijvoorbeeld dat kinderen recht hebben op onderwijs, gezondheidszorg, en een veilige plek om te wonen en te spelen. Maar ook dat ze recht hebben op bescherming tegen mishandeling, kinderarbeid, de gevolgen van oorlog en seksuele uitbuiting. Het verdrag omvat alle terreinen waarop het leven van een kind zich afspeelt.

Controle

Niet alleen UNICEF controleert of landen zich aan het Kinderrechtenverdrag houden. Ook het VN-Comité inzake de Rechten van het Kind is met deze taak belast. Regeringen moeten zich iedere vijf jaar in Genève bij dit comité verantwoorden en worden op hun vingers getikt als zaken niet goed geregeld zijn. UNICEF geeft aan het comité door welke zaken er in een land niet goed gaan.

Verplichtingen

Het Kinderrechtenverdrag is juridisch bindend, wat betekent dat de landen die het geratificeerd hebben verplicht zijn om zich aan het verdrag te houden. Zo ook Nederland. Als een land zich niet aan het Kinderrechtenverdrag houdt, krijgt het geen sancties opgelegd. Maar het verdrag is niet vrijblijvend: internationale druk en gezichtsverlies maken dat een land zijn verplichtingen serieus moet nemen. Op dit moment hebben 196 landen het verdrag geratificeerd. Alleen de Verenigde Staten hebben het verdrag (nog) niet geratificeerd, maar wel getekend.

Lange adem

We ondersteunen regeringen bij het maken van nieuwe wetten en beleid die rekening houden met de rechten van kinderen. Daarnaast heeft een aantal landen, op advies van UNICEF, een speciale ombudsman voor kinderen aangesteld. Ook krijgen ambtenaren, politieagenten en bijvoorbeeld docenten uitleg over kinderrechten. Op scholen wordt les gegeven over kinderrechten. En we helpen kinderen om hun stem te laten horen, bijvoorbeeld via radio- en televisieprogramma’s. Voor het gros van dit werk is vaak een lange adem nodig. Maar het is wel een effectieve en duurzame manier om ervoor te zorgen dat kinderrechten zijn ingebed in de samenleving en worden nageleefd.

Op 20 november 1989 hebben de Verenigde Naties het Verdrag voor de Rechten van het Kind aangenomen. Daarom vieren we op 20 november elk jaar de internationale Dag voor de Rechten van het Kind.

Kinderrechten in Nederland

Nederland heeft zich sinds 1995 gebonden aan het Verdrag voor de Rechten van het Kind. In 1997 moest Nederland voor het eerst rapporteren aan het VN-Comité inzake de Rechten van het Kind over de werking van het verdrag in Nederland. Sinds dat jaar rapporteert Nederland iedere vijf jaar, de laatste rapportage (PDF) was in 2012, aan het VN-Comité.

In Nederland volgen we, in nauwe samenwerking met Defence for Children-ECPAT, de maatregelen van onze overheid op dit gebied op de voet en doen we verslag in het Jaarbericht Kinderrechten (PDF). In dit rapport besteden we aandacht aan vreemdelingenrecht, uitbuiting, jeugdzorg, kindermishandeling en jeugdstrafrecht in Nederland.

Aanvullende protocollen

Na twaalf jaar werd het Verdrag voor de Rechten van het Kind uitgebreid. Op 25 mei 2000 nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties twee facultatieve protocollen aan. De eerste is het protocol om kinderen te beschermen in gewapende conflicten, de tweede is het protocol om kinderen te beschermen die worden verhandeld en geëxploiteerd. Beide protocollen zijn door meer dan 140 landen geratificeerd, waaronder ook Nederland.  

Kinderombudsman

Een aantal landen heeft (veelal op advies van UNICEF) een speciale ombudsman voor kinderen aangesteld. Sinds 1 april 2011 heeft Nederland een Kinderombudsman, die controleert of de kinderrechten in Nederland worden nageleefd door de overheid.

De Kinderombudsman is onafhankelijk. Hij of zij kan klachten ontvangen, mag zaken onderzoeken en advies geven aan de Nederlandse regering. De Kinderombudsman is een persoon én een organisatie. Margrite Kalverboer is na Marc Dullaert de tweede Kinderombudsman. De mensen die voor haar organisatie werken, helpen haar bij onderzoek en uitleg over kinderrechten.

Ranomi Kromowidjojo

“Alle kinderen moeten weten wat hun rechten zijn.”

Ranomi Kromowidjojo

Gun kinderen een onbezorgde jeugd.

Doneer nu