UNICEF en de goudsector samen sterk voor verantwoord goud

19 juni 2017

Met de ondertekening van het Convenant Verantwoord Goud zet de Nederlandse goudsector vandaag een belangrijke stap naar een wereldwijd gezonde goudindustrie.

Een jongen aan het werk in een kleine, officieuze mijn in Burkina Faso. Het werk is levensgevaarlijk. 

Een jongen aan het werk in een kleine, officieuze mijn in Burkina Faso. Het werk is levensgevaarlijk. 

Het Goudconvenant is uniek in de wereld. Het is voor het eerst dat de goudsector, maatschappelijke organisaties en de overheid samenwerken om de keten - het winnen van goud, het product in de winkel en de recycling van goud - gezond te maken voor kinderen, volwassenen en het milieu.

Goud in Nederland

Nederlandse bedrijven winnen zelf geen goud, wel wordt het verwerkt in producten en wordt erin geïnvesteerd.  Van het jaarlijkse goudverbruik in Nederland zit 50 procent in sieraden, 36 procent in munten en 8 procent in elektronica, zoals in bankpassen en mobiele telefoons. Maar vaak is de herkomst van het goud nog ondoorzichtig, dat wil UNICEF veranderen.

Kinderen aan het werk in een mijn in Burkina Faso.

Kinderen aan het werk in een mijn in Burkina Faso.

Waarom tekent UNICEF het convenant?

In 2012 stelde UNICEF de Children’s Rights and Business Principles op. UNICEF richt zich onder andere op mijnbouw, een industrie waar veel risico’s voor kinderen aan verbonden zijn.

Binnen het convenant vraagt UNICEF aandacht voor de positie van kinderen. Ook wil UNICEF zowel de vraag naar als het aanbod van goud dat gewonnen en geproduceerd wordt onder verbeterde sociale en ecologische omstandigheden verhogen.

UNICEF’s rol in het convenant

  1. Bijdragen aan identificeren van de risico’s en bestaande misstanden in de keten die een effect hebben op kinderen. Het gaat om gezondheid, welzijn en kansen op ontwikkeling rond de mijnen.
  2. Samen met bedrijven in de keten en die in Nederland actief zijn, zorgen we voor verbeteringen. We leggen misstanden in en rond de mijnen vast en nemen maatregelen tegen de negatieve gevolgen en we verminderen bestaande risico’s.
Wat is de waarde van het convenant?

Het convenant komt voor uit een bijzondere samenwerking tussen onder andere de koepelorganisatie van juweliers en goudsmeden FGZ, UNICEF-partner Philips, Fairphone, Lucardi, Closing the Loop, Simms, Solidaridad, de Nederlandse overheid en de SER. Door zich te committeren aan het convenant, moeten de betrokken bedrijven in Nederland hun leveranciers vragen of het goud uit zogenaamde 'red flag'-gebieden komt, gebieden waar de risico’s voor onder andere kinderen hoog zijn. Vervolgens moeten ze weten wat die leveranciers daaraan doen en of ze voldoende doen. Is dit niet het geval dan moeten ze proberen hun invloed uit te oefenen, zodat ze wel eventuele misstanden gaan aanpakken.
Met alle partijen bij het convenant willen we andere bedrijven, zoals banken en de elektronicasector oproepen mee te doen, zodat we onze gezamenlijke invloed kunnen vergroten. 

Ook werken we met de convenantspartners samen aan directe verbeteringen in en rond de mijnen zelf zodat er verantwoord goud op de markt kan komen. Dit gaan we als eerste doen in Oeganda. Samen met Fairphone, UNICEF-Philips, Solidaridad en de Stop Kinderarbeid Campagne gaan we daar aan de slag om kinderarbeid uit te bannen en te zorgen voor een gezonde en goede toekomst.

Een moeder werkt met haar kind op de rug in een goudmijn in Burkina Faso. 

Een moeder werkt met haar kind op de rug in een goudmijn in Burkina Faso. 

Misstanden in en rond de mijnen

Wereldwijd werken zo'n 25 miljoen mensen in goudmijnen, waaronder miljoenen vrouwen en 1 tot 1,5 miljoen kinderen. 80 procent van de goudproductie komt van grote mijnen, 20 procent van kleinschalige mijnbouw. Er zijn onder andere goudmijnen in Oeganda, Zuid-Afrika en Ghana, maar ook in China, Peru, Indonesië en Rusland.

Het werken in de kleine, vaak officieuze mijnen is een van de ergste vormen van kinderarbeid. Ruim  1 miljoen kinderen werken in de kleinschalige goudwinning, zij staan bloot aan zeer onveilige en ongezonde werksituaties met ongelukken en instortingsgevaar. Het veelvuldig gebruik van kwik beschadigt hun gezondheid: direct via het werk en indirect door besmetting van zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven. Een ander gevolg is dat kinderen niet naar school gaan en dat hun kansen op een gezonde toekomst klein zijn. Daarnaast werken veel kinderen bij de grote mijnen als verkoper of belanden ze in de prostitutie.

De grote mijnen hebben grote impact op de omliggende gemeenschappen:

  • Gedwongen verhuizingen door landonteigening en vervuiling (cyanide in grondwater; luchtvervuiling).
  • Ontstaan van migratiestromen waardoor overal tekorten ontstaan: te weinig scholen, ontoereikende gezondheidszorg, voedselproductie en -prijzen verslechteren, de sociale cohesie vermindert, watertekorten kunnen ontstaan.
  • De huidige manier van goudwinning heeft een negatieve impact op de kansen van kinderen om gezond op te groeien.   

Kinderen en jongeren die uit de mijnen worden gehaald, gaan naar school en leren - afhankelijk van hun leeftijd - ook een vak.

Kinderen en jongeren die uit de mijnen worden gehaald, gaan naar school en leren - afhankelijk van hun leeftijd - ook een vak.

UNICEF actief voor kinderen in de mijnsector

In veel van de landen waar (goud)mijnen zijn, werkt UNICEF al jaren aan de bescherming van kinderen:

  • We praten met bedrijven, brancheorganisaties, de overheid en ngo's om de situatie in en rond de mijnen te verbeteren. We laten zien wat de effecten op kinderen en de gemeenschap zijn en vervolgens werken we samen aan duurzame oplossingen. 
  • In Burkina Faso heeft UNICEF sinds 2009 met zijn partners meer dan 26.000 kinderen uit de mijnen gehaald, voor onderwijs gezorgd en laten re-integreren in de maatschappij.
  • UNICEF stimuleert met lokale partners dat (buitenlandse) multinationals in de mijnbouwsector zorgen voor goede werk- en leefomstandigheden. Bijvoorbeeld in Zuid-Afrika, Colombia, Mongolië, Mozambique en Peru.

Gerelateerd aan dit onderwerp