Een veilige plek, een veilig moment

30 mei 2016

In een safe space in Libanon komen Syrische vrouwen en meisjes bij elkaar. Niet alleen om gezellig met elkaar thee te drinken, maar vooral ook om te praten over hun frustraties en angsten. Karin Kloosterboer, kinderrechtendeskundige van UNICEF Nederland, is erbij.

Tekst: Karin Kloosterboer
Foto's: Jacqueline van den Heuvel

Er zijn vandaag vijftien vrouwen. Een stoer meisje van 20, enkele jonge moeders die er timide met hun baby bij zitten en een oudere dame die haar bijna volwassen dochter een beter leven gunt. Het lijkt een gezellig theekransje, maar als de deur dichtgaat blijkt dat het meer is.

Libanon KK Blog 2

Vanmorgen ben ik te gast in een safe space van UNICEF in Libanon. De veiligheid van deze ruimte zit niet in de stevigheid van het gebouw of in het feit dat deze Syrische dames hier veilig zijn na hun vlucht. Nee, de veiligheid schuilt erin dat mannen hier niet naar binnen mogen. Hier praten vrouwen met elkaar over hun bestaan, de spanningen in hun leven en het geweld dat ze ervaren. En ik mag luisteren.

"Psychosociale hulp is hier nodig!" Het is het stoere meisje van 20 met haar zwarte hoofddoek en rode jas. Met felle blik kijkt ze de ruimte rond. "Onze situatie is echt moeilijk, sommigen gaan er aan onderdoor." Het is de opmerking die het ijs breekt. Iedereen knikt instemmend, sommige vrouwen beginnen te huilen.

"We kunnen niet terug naar Syrië en hier worden we gediscrimineerd en tellen we niet mee. De Libanezen denken dat we hun banen inpikken," zegt een ander zacht. Dan verheft ze haar stem: "Maar we zijn toch allemaal mensen?!"

Het gesprek gaat over frustratie: dat ze geen vergunning krijgen om te blijven, dat ze niets mogen van de overheid, en dat ze niets mogen van hun mannen. "We zijn zo machteloos hier."

Ze vertellen dat uithuwelijken nog vaak gebeurt. En met de beste bedoelingen. Ouders kunnen de kosten voor hun dochters niet meer dragen en wensen hun een beter leven toe. Ze denken dat hun dochters veilig zijn als ze getrouwd zijn.

Maar die mannen. Daar zit wel een probleem. Het voelt bijna gênant om te luisteren naar de verhalen van de vrouwen. Zo veilig als ze zich nu voelen, zo onveilig voelen ze zich thuis. Sommigen moeten smoezen bedenken om hier te kunnen komen. Een van hen vertelt: "Mijn man controleert alles. Als hij hoort dat ik hier over mijn toekomst mag dromen, dan mag ik hier zeker niet meer heen."

Een ander valt in: "We houden ons altijd stil. Uit angst om onze man of kinderen kwijt te raken. En vaak misbruiken ze het geloof om ons eronder te houden." Ze willen dat het anders is: zelfstandig zijn, eigen keuzes maken, werken.

In Syrië was dat allemaal al moeilijk, maar daar hadden de vrouwen hun familie en vriendinnen tenminste nog, hun eigen sociale netwerk. Hier in Libanon staan ze er helemaal alleen voor en zijn de mannen nog machtiger. En wat moet je als je om 11 uur 's avonds weg wilt van huis omdat je man je slaat? Wie gaat je helpen, waar moet je heen?

Gelukkig kunnen ze hier bij het UNICEF-project hun stem laten horen en zijn er mensen die naar ze luisteren. Ook al moeten ze straks weer terug naar huis. Stap voor stap krijgen ze hun kracht terug. De kracht die ze allemaal in zich hebben en die naar boven komt tijdens gesprekken met elkaar, als ze elkaar ondersteunen en werken aan perspectief. "Hier leren we praktische dingen, zodat we misschien ooit voor onszelf kunnen beginnen als kapster, naaister of bakker." Het zijn krachtige dromen over een ander bestaan, over echte verandering. Deze vrouwen willen leven.

Lees ook de andere blogs van Karin:

Praten, huilen, lachen en spelen: in de safe space van UNICEF voelen Syrische vrouwen en meisjes zich vrij.

Libanon KK Blog 6

Libanon KK Blog 1

Libanon KK Blog 4

Libanon KK Blog 3

Libanon KK Blog 5

Gerelateerd aan dit onderwerp