Grootschalige campussen voor alleenstaande asielzoekerskinderen gaan dicht

17 september 2014

De grootschalige campussen voor Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen gaan sluiten. Vanaf 2016 worden kinderen tot 15 jaar opgevangen in pleeggezinnen en wonen kinderen vanaf 15 jaar in een woonvoorziening. 

UNICEF Nederland en Defence for Children vinden dit besluit een belangrijke stap in de goede richting. Ook het voornemen van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie om kinderen zoveel mogelijk in dezelfde omgeving te laten verblijven, is een positieve ontwikkeling. Toch blijven er nog veel zorgen bestaan.

Het nieuwe opvangmodel voor alleenstaande minderjarigen maakt een onderscheid in leeftijd: kinderen tot vijftien jaar worden opgevangen in pleeggezinnen, kinderen vanaf vijftien jaar zonder verblijfsvergunning komen te wonen in woonvoorzieningen waar 16-20 bedden staan. Toch kan het voor de ontwikkeling van 15-, 16-, of 17-jarigen soms beter zijn om in een pleeggezin te wonen. Die mogelijkheid lijkt niet meer te bestaan. 

Beperkte emotionele ontwikkeling

Het nieuwe opvangmodel gaat pas in vanaf januari 2016. Dat betekent dat kinderen nog ruim een jaar moeten wonen in de huidige campussen waarover de Inspectie voor de Jeugdzorg eerder schreef dat deze weliswaar fysieke veiligheid bieden, maar waar de emotionele ontwikkeling van de kinderen in het geding is. Er zou te weinig persoonlijke aandacht zijn en de campussen zijn volgens de Inspectie "gehorig en zeer onaantrekkelijk" om te wonen. De huidige campussen zouden per direct gesloten moeten worden en de kinderen moeten worden opgevangen in pleeggezinnen.

In de huidige campussen wonen soms ook maar twintig tot dertig kinderen en toch lukt het niet om voldoende individuele aandacht te geven. Zo bleek dit ook uit onderzoek van Defence for Children. Er lijkt op dit punt geen duidelijke verbetering te zijn in het voorstel van de staatssecretaris.  Weliswaar komt er 24-uurs begeleiding in de nieuwe opvang maar dat is niet hetzelfde als een (pleeg)moeder of vader die elke dag vraagt hoe het was op school of een arm om je heen slaat als dat nodig is UNICEF Nederland en Defence for Children vragen zich af hoe ervoor gezorgd gaat worden dat in de nieuwe opvanglocaties wel voldoende individuele aandacht is.  

Onderscheid in leeftijd

Daarnaast zullen kinderen die 17,5 jaar zijn als ze Nederland binnenkomen in een woonvoorziening op een asielzoekerscentrum worden geplaatst. Het VN-Kinderrechtenverdrag heeft bepaald dat iedereen onder de 18 jaar een kind is. Er zou geen aparte regeling moeten komen voor kinderen die al bijna 18 jaar zijn.

Met het nieuwe model zijn belangrijke stappen gezet om de opvang voor alleenstaande minderjarigen te verbeteren. UNICEF Nederland en Defence for Children zullen er voor waken dat de campussen niet alleen als begrip verdwijnen, maar dat de opvang ook in de praktijk volledig in lijn met het VN-Kinderrechtenverdrag wordt ingericht.