Kinderen in Tel

15 juni 2012

Steeds meer Nederlandse kinderen hebben hele gespecialiseerde jeugdzorg nodig. De afgelopen vijf jaar is het aantal indicaties voor deze zogenoemde 'zware jeugdzorg' verdubbeld. Dat staat in het vandaag gepubliceerde onderzoek 'Kinderen in Tel', een tweejaarlijks onderzoek naar de leefsituatie van kinderen in Nederland.

Dat staat in het vandaag gepubliceerde onderzoek 'Kinderen in Tel', een tweejaarlijks onderzoek naar de leefsituatie van kinderen in Nederland.

De Nederlandse gemeenten hebben de afgelopen jaren op allerlei terreinen vooruitgang geboekt. Zo daalt de jeugdcriminaliteit al jaren gestaag, zijn er minder tienermoeders en is ook de kindersterfte afgenomen. Maar de jeugdzorg blijft een grote bron van zorg, zo blijkt uit Kinderen in Tel.*

De cijfers

In 2005 hadden 43.593 jongeren van 0 tot 17 jaar die hulp nodig, in 2010 ware dat er al 84.542. In totaal is het percentage jongeren met een indicatie voor jeugdzorg gestegen van 1,31% in 2005 naar 2,41% in 2010. Het grotere beroep op de zwaardere en dus duurdere jeugdzorg is overigens niet alleen een probleem van de grote steden: het hoogste aantal jongeren dat een indicatie voor zware zorg kreeg, woont in Noord-Brabant en in Flevoland. De gemeente Goirle scoort van alle 415 gemeenten het hoogst (4,82%).

Oorzaak onduidelijk

Wat de oorzaak van de stijging is, wordt uit de cijfers niet duidelijk. Gaat het bijvoorbeeld om gedragsproblemen, psychische problemen, criminaliteit of slachtoffers van kindermishandeling?

Kinderen in Tel maakt zich daarom ook zorgen dat het veel gemeenten niet zal lukken om op korte termijn de benodigde hulp te organiseren. Maar dat moeten ze eigenlijk wel, want de overheid is van plan de jeugdzorg van de provincies onder te brengen bij de gemeenten.

Zorgen na stelselwijziging

Uit de nieuwe cijfers van Kinderen in Tel blijkt dat sommige gemeenten straks dus worden geconfronteerd met veel jongeren die stevige hulp nodig hebben. De vraag is alleen of de gemeentes daar wel op zijn voorbereid? Kinderen in Tel waarschuwt overheid, provincies en gemeenten voor overhaaste stappen bij deze stelselwijziging. Kinderen mogen er niet de dupe van worden. Overigens blijft de centrale overheid, op grond van het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind, eindverantwoordelijk voor een goede kwaliteit van de jeugdzorg. 

Aanbevelingen

De belangrijkste aanbevelingen uit het rapport:

  • Onderzoek de stijging van de indicaties en kijk naar de aanpak van gemeenten waar het goed gaat.
  • Voorkom onaanvaardbare kwaliteitsverschillen tussen gemeenten.
  • Formuleer landelijk kwaliteitseisen waaraan de jeugdzorg moet voldoen. De zorg moet voor iedereen toegankelijk blijven en er moet ook geld beschikbaar blijven voor preventie.
  • Volg de jongeren die nu gebruikmaken van de jeugdzorg en bewaak hun belangen. Blijf in de gaten houden of jongeren die behoefte hebben aan (speciale) jeugdzorg, die wel echt krijgen.

*Kinderen in Tel is een tweejaarlijks onderzoek naar de leefsituatie van de jeugd per provincie en gemeente. Het onderzoek wordt gedaan in opdracht van het Kinderrechtencollectief, waar ook UNICEF Nederland deel van uitmaakt, en wordt uitgevoerd door het Verwey-Jonker Instituut).