Een aidsvrije generatie is mogelijk

30 november 2010

… mits je je richt op de meest achtergestelden in de samenleving 

Aidsvrij

Meer maatregelen die hiv-overdracht voorkomen, medische en sociale zorg kunnen zorgen voor een aidsvrije generatie, meldt het vandaag verschenen 'Children and AIDS: Fifth Stocktaking Report 2010'. Dit rapport, opgesteld door onder meer UNICEF en UNAIDS, stelt ook dat hiervoor aan een cruciale voorwaarde moet worden voldaan: het lukt alleen als we de meest achtergestelden in de samenleving bereiken.

Miljoenen vrouwen, kinderen en jongeren zijn onzichtbaar voor overheden en hulpverlenende instanties, omdat ze een bestaan leiden aan de rand van de samenleving. Oorzaken zijn discriminatie vanwege hun sekse, armoede, de plek waar ze wonen, gebrek aan onderwijs of een lage sociale status. "We moeten meer doen om de door hiv en aids zwaarst getroffen gemeenschappen te bereiken. Elke dag worden bijna 1.000 baby's in Sub-Sahara Afrika door hun moeders geïnfecteerd met hiv," zegt Anthony Lake, directeur van UNICEF Internationaal. "In dit rapport laten we zien dat dankzij innovatieve maatregelen meer moeders en baby's dan ooit kunnen worden geholpen."

Mother Baby Packs

UNICEF zet bijvoorbeeld 'Mother Baby Packs' in, die worden gebruikt naast de reguliere zorg op het gebied van hiv en aids. Zwangere vrouwen met hiv krijgen een pakket met aidsremmers en andere medicijnen mee naar huis, zodat ze zelf de overdracht van het virus op hun baby kunnen voorkomen. Een welkome oplossing in landen waar bijvoorbeeld klinieken dun gezaaid zijn, of waar een groot taboe rust op het hebben van hiv en daardoor de gang naar een kliniek een brug te ver is.

Meer zwangere vrouwen met hiv krijgen aidsremmers om te voorkomen dat hun baby's ook geïnfecteerd raken. In 2009 ging het om 53 procent van de seropositieve zwangere vrouwen in de lage- en middeninkomenslanden, in 2008 was dit nog 45 procent. Vooral in Oost- en zuidelijk Afrika heeft dit percentage een flinke sprong opwaarts gemaakt: van 58 procent in 2008 naar 68 procent in 2009.

Aidsremmers voor meer kinderen

UNAIDS-directeur Michel Sidibé gaat er vanuit dat het uitbannen van de overdracht van hiv van moeder op kind in 2015 mogelijk is. "Elk jaar worden ongeveer 370.000 kinderen met hiv geboren. Elk kind had gezond ter wereld kunnen komen," zegt hij. Kinderen die hiv hebben, krijgen meer en meer een behandeling met aidsremmers. Het aantal seropositieve kinderen jonger dan 15 jaar dat in lage- en middeninkomenslanden aidsremmers krijgt, is gestegen van 275.300 in 2008 naar 356.400 in 2009. Anders gezegd: 28 procent van de 1,27 miljoen kinderen die hiv hebben, krijgt medicijnen.

Omdat kinderen extra kwetsbaar zijn voor de gevolgen van hiv, is het voor hen van levensbelang dat in een zo vroeg mogelijk stadium hun status wordt vastgesteld. In veel landen gebeurt dit op veel grotere schaal dan voorheen, maar wereldwijd gezien werd in 2009 maar 6 procent van de baby's vroegtijdig getest op hiv. Zonder behandeling overlijdt ongeveer de helft van het aantal jonge kinderen dat hiv heeft voor hun tweede verjaardag.

Daling of stabilisatie nieuwe hiv-infecties

Goed nieuws is dat in de meeste delen van de wereld het aantal nieuwe hiv-infecties gestaag daalt of zich stabiliseert. In 2001 hadden ongeveer 5,7 miljoen jongeren tussen de 15 en 24 jaar hiv. Eind 2009 was dit aantal gedaald tot 5 miljoen. Negen landen in zuidelijk Afrika doen echter niet mee aan deze positieve ontwikkeling: hier is minstens 1 op de 20 jongeren geïnfecteerd met hiv.

Vooral jonge vrouwen lopen het risico om hiv te krijgen; in veel landen is die kans het grootst als ze jonger dan 25 jaar zijn. Wereldwijd gezien is meer dan 60 procent van het aantal hiv-geïnfecteerden vrouw, in Sub-Sahara Afrika is dit percentage zelfs bijna 70 procent. Dit komt omdat vrouwen en meisjes in veel landen een ondergeschikte rol vervullen. Hun eigen welzijn is minder belangrijk dan dat van mannen, waardoor ze zich bijvoorbeeld minder goed tegen infectie met hiv (en andere seksueel overdraagbare ziektes) kunnen beschermen.

Cirkel van kwetsbaarheid

Gebrek aan kennis over hoe je hiv kunt oplopen, speelt meisjes én jongens parten.  Helaas hebben zij ook lang niet altijd toegang tot de juiste zorg. Om deze cirkel van kwetsbaarheid te doorbreken zijn maatregelen nodig die ervoor zorgen dat jongeren - gewapend met kennis en ondersteuning - beter in staat zijn om hun lot te bepalen. Daarvoor is goede voorlichting nodig - ook aan de kinderen die niet (meer) op school zitten - en kunnen voorzieningen als kinderbijslag voor kinderen die door aids er alleen voor staan, deze zeer kwetsbare groep een steuntje in de rug geven.

Rapport: de gevolgen van hiv en aids

In 2005 lanceerden UNICEF, UNAIDS en andere VN-organisaties de campagne 'Unite for Children, Unite against AIDS'. De organisaties willen met deze campagne de aandacht vestigen op kinderen en jongeren, die tot die tijd in de strijd tegen hiv en aids over het hoofd werden gezien.

Volgens de initiatiefnemers moet de hulp aan deze groep zich richten op vier gebieden: het voorkomen van hiv van moeder op kind, de zorg voor aidsremmers en andere medicijnen voor kinderen die hiv hebben, het geven van voorlichting aan jongeren en het beschermen en ondersteunen van kinderen die lijden onder de gevolgen van hiv en aids, zoals weeskinderen. 'Children and AIDS: Fifth Stocktaking Report 2010'  is het vijfde rapport dat verantwoording aflegt over de resultaten van de maatregelen op deze gebieden.

 

Children and AIDS: Fifth Stocktaking Report

U kunt het rapport als pdf downloaden.