Slechte zorg en discriminatie voor kinderen met hiv in Oost-Europa en Centraal-Azië

19 juli 2010

Alleen in Oost-Europa en Centraal Azië neemt het aantal hiv-geïnfecteerden nog toe. Vooral kinderen, jongeren en vrouwen zijn hiervan de dupe.

Vandaag brengt UNICEF op de Internationale Aids Conferentie in Wenen het rapport 'Blame and Banishment. De ondergrondse hiv-epidemie bij kinderen in Oost-Europa en Centraal Azië' uit. Het rapport geeft een beeld over de oorzaken van de epidemie, die uniek zijn in deze regio en de omstandigheden waarin hiv-positieve kinderen, zwangere vrouwen die drugs gebruiken en de meer dan één miljoen kinderen en jongeren die wonen of werken in de straten van Oost-Europa en Centraal Azië verkeren.

De hiv-epidemie in Oost-Europa en Centraal Azië groeit nog steeds; het is de enige ter wereld die blijft toenemen. Steeds meer vrouwen, jongeren en kinderen zijn er de dupe van. Oorzaak van de enorme toename is een combinatie van hiv en drugsgebruik. In Oost-Europa en Centraal Azië leven 3,7 miljoen drugsverslaafden, dat is bijna een kwart van het totaal aantal gebruikers in de wereld.

Vooral kinderen, jongeren en vrouwen getroffen

Kinderen en jongeren die op straat leven worden dagelijks blootgesteld aan verschillende risico’s, zoals drugsgebruik, commerciële seks en andere exploitatie en mishandeling, waardoor ze een groot risico lopen op infectie met hiv. De infectie van vrouwen is toegenomen van 24 procent in 1998 tot 40 procent in 2008 en het aantal zwangere vrouwen met hiv is de laatste vijf jaar verdubbeld. Drugsgebruik is de voornaamste oorzaak.

De meest kwetsbare kinderen en jongeren missen de boot als het gaat om voorlichting over drugs en hiv en medische behandeling. Overheden lijken niet in te spelen op de behoeften van de jongeren. De bestaande gezondheids- en welzijnszorg zijn niet op hen afgestemd. Jongeren krijgen te maken met oordeelsvorming, beschuldigingen en zelfs strafrechtelijke vervolging wanneer zij behandeling en voorlichting over hiv zoeken.

Schuld en schaamte

Sociale uitsluiting en stigmatisering zijn zowel een oorzaak als een gevolg van hiv. Schuld en schaamte gaan hand in hand, vooral bij straatkinderen die drugs gebruiken. Deze kinderen worden uitgesloten van de maatschappij en vallen hierdoor buiten de boot. Voor jonge vrouwen die drugs gebruiken is het stigma een van de belangrijkste belemmeringen voor het vragen van hulp tijdens zwangerschap; hierdoor worden onnodig baby’s met hiv geboren.

Baby's van hiv-positieve moeders die drugs gebruiken, worden achtergelaten en groeien op in staatsweeshuizen, geïsoleerd van familie en maatschappij. Er leven ongeveer 1,3 miljoen kinderen in weeshuizen, terwijl hun ouders nog in leven zijn. De maatschappij verstoot de meest kwetsbare kinderen, in plaats van ze de basiszorg te geven waar ieder kind recht op heeft. Bovendien leven er volgens experts meer dan één miljoen kinderen op straat, met alle gevolgen van dien.

De toename van de hiv-epidemie in deze regio toont aan dat de bestaande gezondheids- en sociale zorgsector tekort schieten. In Centraal Azië zijn de afgelopen drie jaar veel kinderen geïnfecteerd met hiv door onveilige bloedtransfusies of het gebruik van niet-steriele naalden. De oude Sovjet-systemen, die geen geïntegreerde aanpak kennen, zijn niet toereikend in het leveren van kwalitatieve zorg en bescherming. Vooroordelen en het schenden van privacy in de zorginstellingen vormen een groot probleem voor patiënten.

Oproep

Dit rapport is een oproep voor het beschermen van de rechten en de waardigheid van alle mensen die hiv-positief zijn of een grote kans hebben op blootstelling aan hiv, vooral kwetsbare kinderen en jongeren. Er moet een klimaat van vertrouwen en zorg geschapen worden in plaats van een van uitsluiting. Effectieve programma' s op het gebied van voorlichting en medische zorg moeten worden opgezet. Alleen door omgekeerde discriminatie van mensen met hiv, kunnen Oost-Europa en Centraal-Azië de verspreiding van de epidemie keren.

UNICEF-rapport ' Blame and Banishment'

Download het rapport 'Blame and Banishment. De ondergrondse hiv-epidemie bij kinderen in Oost-Europa en Centraal Azië' (PDF)


Meer over de aidsconferentie

Op 18 juli is in Wenen de 18e Internationale AIDS Conferentie van start gegaan. Tijdens deze zesdaagse bijeenkomst overleggen meer dan 20.000 wetenschappers, beleidsmakers en activisten over de problemen die zich voordoen in de strijd tegen aids. De conferentie vraagt speciale aandacht voor kwetsbare groepen als drugsgebruikers en homoseksuelen. Het motto is dat bij het verlenen van medische zorg en het verstrekken van middelen ter voorkoming van aids iedereen gelijk moet zijn.

Een tekort aan voldoende geld om hulpprogramma's te financieren is ook een belangrijk thema. Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon zei bij de opening van de conferentie: "We hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt, maar er zijn nog te veel hindernissen. Te veel regeringen zijn aan het snoeien in hun hulp".

Wereldwijd zijn 33,4 miljoen mensen besmet met hiv. Vorig jaar stierven ongeveer twee miljoen mensen aan aids. Op 5 oktober wordt in New York een nieuwe donorconferentie gehouden waar geld voor de periode 2010 tot 2013 moet worden ingezameld. (bron: ANP)

Gerelateerd aan dit onderwerp