Zuid-Afrika: Sport op school

• Meer dan 3,7 miljoen kinderen hebben één of beide ouders verloren.
• In bijna de helft van de gevallen is aids daarvan de oorzaak.
• 220.000 kinderen onder de veertien jaar zijn geïnfecteerd met hiv.
• Er is een hoog aantal zwangerschappen onder tieners.
• Een kwart van de kinderen in Zuid-Afrika maakt de basisschool niet af.
• Er is een groot gebrek aan sport- en speelmogelijkheden.

Wat doet UNICEF?

In Zuid-Afrika staan veel kinderen staan al vanaf hun geboorte met 1-0 achter omdat ze opgroeien te midden van armoede en geweld. UNICEF zet sport in om het leven van deze kinderen te verbeteren. Sport helpt kinderen om trauma's te verwerken en houdt ze weg van drugs en geweld. Sport laat kinderen weer kind zijn. En tijdens het sporten leren ze bijvoorbeeld hoe ze hiv kunnen voorkomen en hoe belangrijk onderwijs is. UNICEF zet zich in voor de kinderen van Zuid-Afrika door middel van de volgende activiteiten:

Het programma richt zich op meer dan 800 scholen in de meest achtergestelde gebieden.

Resultaten voor kinderen

Aan het einde van de financiering via UNICEF Nederland wil het programma het volgende bereikt hebben:

• 50.000 kinderen van 54 scholen gebruiken op school speciaal lesmateriaal voor sport en spel en houden zich bezig met sociale issues waar jongeren kwetsbaar vor zijn. 
• 2016 coaches zijn getraind om in de 54 scholen op een kindvriendelijke manier sport- en levenslessen te geven.
• Voor 10 van de 585 minst bedeelde scholen zal een sportveld gebouwd worden dat voor meerdere sporten gebruikt kan worden.
• Het programma heeft een goede evaluatie ondergaan waarvan de geleerde lessen worden ingezet voor toekomstige samenwerking met het ministerie.

Resultaten tot nu toe

De resultaten zijn al ver boven verwachting. Door de goede resultaten van het project en de nauwe samenwerking met de overheid is het project inmiddels nationaal beleid geworden. Sinds het begin van 2012 wordt op alle 27.000 basisscholen 2 uur per week gymles gegeven als vast onderdeel van de lessen, en staan de woensdagen in het teken van sport, beter bekend als de zogenaamde "Waanzinnige Woensdagen." Dit betekent dat inmiddels wel 8 miljoen kinderen profiteren van het programma dat UNICEF ondersteunt.

Er zijn lesmaterialen ontwikkeld  en aangepast. Deze lesmaterialen gaan niet alleen over sport, maar ook over een gezonde levensstijl; zonder drugs, veilige seks en respect voor elkaar. Inmiddels hebben meer dan 100.000 kinderen met deze lesmaterialen gewerkt. Daarnaast is er een waanzinnige sprong gemaakt met het aantal scholen waar het programma loopt. Tijdens de pilot van 2009 waren dit 270 scholen met 850 kinderen, nu zijn dat 509.000 leerlingen. Hiervoor zijn 46 coördinatoren, 150 master trainers, 550 buurtvrijwilligers, meer dan 1000 trainers en bijna 1800 jongeren schoolleiders opgeleid.

Inmiddels doen 14.000 van de 26.000 scholen mee aan provinciale en nationale sportcompetities. Uiteindelijk hebben 4.000 kinderen de finales gehaald, de 'School Olympische Spelen' genaamd. Deze toerooien zijn ook gebruikt om voorlichtingscampagnes aan de jongeren te geven. 

Tot nu toe zijn vier sportvelden met aparte kleedkamers gebouwd. De scholen hebben gereedschap ontvangen waarmee ze de sportvelden kunnen onderhouden. Hierdoor hebben 30.000 schoolkinderen een sportveld op school waar ook ongeveer 100.000 vriendjes van profiteren. 

Een evaluatie heeft inmiddels al uitgewezen dat veel kinderen een hoger zelfvertrouwen hebben gekregen door de sport- en levenslessen. Dat ze beter samenwerken en meer respect hebben voor elkaar. De scholen zijn er ook veiliger op geworden, voor kinderen én hun leerkrachten. Leerlingen komen vaker op tijd naar de les en hierdoor zijn de kinderen scherper in de klassen en participeren ze meer. Het lijkt zelfs of tienerzwangerschappen zeer sterk zijn afgenomen door de sport- en levenslessen.

Uitdagingen en geleerde lessen

De mooiste les bij dit programma is dat goede samenwerking en lobby bij de overheid kan leiden tot onverwacht grote resultaten. De evaluatie met de positieve bevindingen heeft daar ongetwijfeld ook aan bijgedragen. Het programma wilde op relatief kleine schaal een voorbeeld aandragen, maar de overheid heeft al tijdens het programma besloten dat het de verplichte gymles op alle scholen wilde invoeren. Niet alle leerkrachten wilden in eerste instantie meedoen aan het programma omdat zij de gymlessen als een extra belasting voor hen en de kinderen zagen. Dit komt onder andere omdat de klassen vaak heel groot zijn.

De bouw van de 10 sportvelden loopt wel achter op schema, vanwege de sterk gestegen kosten. Het zullen er waarschijnlijk 7 worden.

UNICEF Nederland ondersteunt dit programma tot: december 2013