Onderwijs in Jemen
Alle meisjes naar school

---

Afbeeldingen

Alle foto's

---

Achtergrondinformatie

De onderwijssituatie voor meisjes in Jemen is zorgwekkend. De meeste meisjes worden thuis gehouden en mogen nooit naar school. Op het platteland is de situatie het ergst; door een gebrekkige infrastructuur en het ruige landschap zijn scholen moeilijk bereikbaar. Armoede en tradities zorgen er ook voor dat ouders hun dochters liever thuishouden. Ook het tekort aan vrouwelijke leerkrachten is een belangrijke reden voor de lage schooldeelname van meisjes. En als zij wel naar school mogen, worden zij vaak voortijdig van school gehaald. Op het platteland is meer dan 75 procent van de vrouwen ongeletterd.

Onze actie

In vijf plattelandsprovincies hebben we een programma opgezet om zoveel mogelijk meisjes naar school te laten gaan en te voorkomen dat zij vroegtijdig school verlaten. UNICEF organiseert trainingen voor docenten en helpt bij de ontwikkeling van beter schoolmateriaal. Daarnaast helpen we bij de renovatie van scholen, overleggen we met de lokale overheid voor kindvriendelijker onderwijs en stimuleren we vrouwen docent te worden. Ook geven we voorlichting over het belang van meisjesonderwijs en is er aandacht voor emancipatie van vrouwen en meisjes. Bijvoorbeeld met de ontwikkeling van alfabetiseringsklassen en met het inzetten van vrouwelijke leiders als rolmodel.

Resultaten

Ons onderwijsprogramma richt zich direct op 20.000 kinderen van vijftig scholen in vijf plattelandsprovincies. Scholen en het onderwijs worden kindvriendelijker, waardoor meer kinderen en met name meisjes weer naar school gaan. De voorwaarden voor kindvriendelijk onderwijs worden opgenomen in lokaal beleid en vrouwen worden gestimuleerd les te geven. Dankzij een speciaal proefprogramma hebben 377 vrouwen een lerarencontract. Bovendien is er in de politiek en de media steeds meer aandacht voor meisjesonderwijs en de rechten van vrouwen en meisjes.

Afbeeldingen

Portretten

Um Al-Sa’ad Hassan Taher: 'Ik ben een voorbeeld voor meisjes'

In Jemen gaan veel meisjes niet of nauwelijks naar school. Juist daarom spelen vrouwelijke leerkrachten als Um Al-Sa’ad een belangrijke rol.

Als je naar Jemen reist, reis je terug in de tijd. Met name op het moeilijk bereikbare platteland, waar het grootste deel van de bevolking woont, is het leven basaal. Gezondheidszorg is er nauwelijks, het onderwijs staat onder grote druk. En hoewel steeds meer kinderen naar school gaan, zitten er nog altijd nauwelijks meisjes in de klas. Het verbaast dan ook niet dat tweederde van de vrouwen in Jemen niet kan lezen en schrijven.

Iets doen voor de samenleving

Als het aan Um Al-Sa’ad Hassan Taher ligt, komt daar snel verandering in. Ze is een van de 377 vrouwen die door UNICEF worden gesteund om lerares te worden. Na een lange, hobbelige en stoffige busrit stapt ze uit in het dorpje Al-Qadisiyah, in het afgelegen district Bait-ul-Fiqah. Ze klopt het stof uit haar zwarte ‘abaya’, een traditionele jurk, en zet er stevig de pas in. Even verderop staat haar school. Meer dan een paar muren van klei en een kleed op de grond is het niet, maar de kinderen zijn er niet minder enthousiast om. Ze kijken vol bewondering naar hun juf. 'Sinds ik hier ben, komen er steeds meer meisjes naar school,' zegt ze trots.

Een vrouwelijke leerkracht kan voor ouders net het duwtje betekenen om hun dochters naar school te laten gaan. Het is echter niet makkelijk om voldoende vrouwelijke leerkrachten voor het platteland te vinden. Het ruige, bergachtige terrein maakt grote delen van het land moeilijk te bereizen.

Armoede en diepgewortelde tradities vormen een nog veel grotere barrière voor meisjes en vrouwen in Jemen. De ouders van Um Al-Sa’ad zagen gelukkig wel het belang van onderwijs voor hun vier dochters. 'De meeste meisjes moeten thuisblijven om te helpen in het huishouden', vertelt ze. 'Ik mocht wel naar school, en uiteindelijk ben ik geschiedenis gaan studeren. Daar ben ik mijn ouders heel dankbaar voor. Ik wil zo graag iets kunnen betekenen voor onze samenleving.'

Rolmodel

Die mogelijkheid kwam drie jaar geleden, toen ze hoorde dat het schooltje Al-Qadisiyah een vrijwilligster zocht. Met hulp van UNICEF volgde ze een opleiding om les te geven. 'Mijn vader vond het maar niks', zegt Um Al-Sa’ad. 'Al-Qadisiyah ligt vrij ver weg van ons huis, en ik kreeg er ook bijna geen geld voor. Mijn moeder heeft hem er uiteindelijk van overtuigd hoe belangrijk dit werk is. Voor mij, maar vooral voor de kinderen in het dorp.'

Nu, drie jaar later, heeft ze het respect van de dorpsbewoners gewonnen. Vrouwen en meisjes zien haar als een voorbeeld, een rolmodel. En al moet ze iedere dag de lange, hobbelige en stoffige busrit maken, ze vindt haar werk leuk en uitdagend. 'De meisjes willen zo graag leren,' zegt ze. 'Dat zie je aan ze en dat geeft mij ook veel inspiratie.'

Uit de spiraal

Um Al-Sa’ad krijgt veel steun van UNICEF. Ze volgt regelmatig cursussen en krijgt een salaris van 20.000 riyal per maand (ongeveer 75 euro). UNICEF helpt haar ook om voorlichting te geven aan de volwassenen in het dorp en in andere dorpen. 'Veel mensen vinden onderwijs voor meisjes nog steeds niet belangrijk. Daarom probeer ik ze ervan te overtuigen dat goed onderwijs de enige manier is om de spiraal van armoede te doorbreken. Ook meisjes hebben recht op goed onderwijs. Het geeft ze een kans op een betere toekomst, en dat is in het belang van de hele gemeenschap.'

Reisorganisatie Djoser steunt dit onderwijsproject voor meisjes in Jemen.

Landinformatie

Jemen is een bijzonder en prachtig land. Een land met indrukwekkende landschappen, een eeuwenoude cultuur en een bijzondere architectuur. Jemen bloeide vroeger door de gunstige ligging, want het lag precies op de handelsroute tussen India en Arabië. Tegenwoordig is Jemen echter een van de armste en minst ontwikkelde landen ter wereld. De ooit zo rijke olievoorraad is vrijwel uitgeput, er is een gebrek aan alles en politieke onrust houdt grote delen van het land in zijn greep.

Noord- en Zuid-Jemen zijn in 1990 samengevoegd. De samenvoeging van twee verschillende politieke en administratieve systemen ging niet zonder problemen. Daarnaast kreeg de nieuwe natie dat jaar te kampen met de Eerste Golfoorlog en in 1994 met een burgeroorlog. Sinds de samenvoeging gaat de regering de strijd aan met de armoede in Jemen. Daarnaast wil zij de situatie voor vrouwen en kinderen drastisch verbeteren.

Situatie voor kinderen

• Meer dan driekwart van de bevolking leeft op het platteland. Toegankelijkheid tot goed onderwijs is beperkt in deze gebieden.
• 16% van de jongens en 38% van de meisjes volgt nog geen onderwijs. Hun ouders hebben geen geld, ze moeten helpen op het land of in het huishouden, ze moeten zorgen voor hun broertjes en zusjes of de ouders vinden het simpelweg niet nodig dat ze onderwijs volgen.
• Meer dan 40% van de bevolking moet rondkomen van minder dan $2 per dag.
• Er heerst grote ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Onderwijs is dan ook gescheiden voor jongens en meisjes. Onderwijs voor meisjes is niet vanzelfsprekend.
• Gezondheidszorg is schaars.
• 46% van de kinderen onder de vijf jaar heeft ondergewicht.
• 74% van de kinderen in landelijke gebieden lijdt aan bloedarmoede.

Ons werk in Jemen

In Jemen leren we kinderen hoe zij zelf aan jongere broertjes, zusjes en klasgenoten kunnen doorgeven wat ze op school hebben geleerd. Daarnaast geven we voorlichting over de rechten van vrouwen en het belang van onderwijs. We praten met religieuze en politieke leiders en helpen bij de ontwikkeling van lesmaterialen. Leerkrachten worden door ons opgeleid en scholen worden gerenoveerd.

Om kinderen beter voor te bereiden op het basisonderwijs, organiseren we voorschoolse activiteiten voor peuters en kleuters. Ook stimuleren we vrouwen om les te gaan geven. Ouders sturen hun dochters namelijk eerder naar school, als er een vrouw voor de klas staat. UNICEF wil daarnaast het aantal vaccinaties verhogen.

wat heeft UNICEF zoal bereikt?

• Steeds meer vrouwen en kinderen krijgen vaccinaties.
• Er zijn normen en richtlijnen in ontwikkeling voor verloskundigen.
• Scholen moeten aan standaardcriteria voldoen en moeten de benodigde materialen hebben.
• Veel klaslokalen in landelijke gebieden zijn hersteld of gebouwd.
• Veel landelijke gebieden hebben toegang gekregen tot water en sanitaire voorzieningen.

• Jemen in cijfers

Aantal inwoners	22.3 miljoen
Oppervlakte	527.970 km² (15,6x Nederland)
Aantal kinderen	11.7 miljoen
Onderwijs	75 % van de kinderen volgt basisonderwijs
Kindersterfte onder de vijf jaar	127 op de 1.000 kinderen