Vragen en antwoorden over (onze campagne tegen) kinderarbeid

Wat is kinderarbeid?

Kinderarbeid is werk dat niet acceptabel is voor een kind, omdat hij of zij er nog niet de minimum leeftijd voor heeft bereikt, of omdat het werk betreft dat volledig ongeschikt is voor iedereen onder de 18 jaar (bijvoorbeeld gevaarlijk werk, of prostitutie). Zulk werk wordt schadelijk geacht voor het kind en moet daarom worden vermeden. Kinderarbeid is een vorm van uitbuiting omdat het kinderen van hun kindertijd berooft, van hun potentieel en van hun waardigheid. Daarnaast is het schadelijk voor hun lichamelijke en mentale gezondheid, en staat het hun recht op scholing in de weg.

De internationale gemeenschap maakt een onderscheid tussen "algemene kinderarbeid" zoals hierboven beschreven en "de ergste vormen van kinderarbeid" waaronder ook "gevaarlijk werk" valt. Internationale verdragen schrijven een minimumleeftijd van 15 jaar voor, maar geven minder duidelijkheid over het maximum aantal uren dat een kind van een zekere leeftijd kan werken.
Een kind in de leeftijd van 12 en 14 jaar mag licht economisch werk verrichten, normaliter voor ongeveer 12 -14 uur per week, afhankelijk van de wetgeving. Het werk mag scholing niet in de weg staan. Het mag ook niet schadelijk zijn. Dan valt het direct onder de definitie van kinderarbeid.Het begrip kinderarbeid is ook van toepassing op jongeren in de leeftijd van 15 en 17 jaar oud die gevaarlijk werk doen of in de ergste vormen van kinderarbeid werken.

Wat zijn de ergste vormen van kinderarbeid?

Tot de ergste vormen van kinderarbeid horen:

• Alle vormen van slavernij of praktijken die vergelijkbaar zijn met slavernij, zoals de verkoop van en handel in kinderen, schuldslavernij, lijfeigenschap en dwangarbeid, met inbegrip van gedwongen of verplichte rekrutering van kinderen voor inzet bij gewapende conflicten;
• Het gebruik, werven of aanbieden van een kind voor prostitutie, voor de productie van pornografie of voor pornografische voorstellingen;
• Het gebruik, werven of aanbieden van een kind voor illegale activiteiten, met name voor de productie van en handel in drugs;
• Werk dat door zijn aard of de omstandigheden waarin het wordt uitgevoerd, waarschijnlijk gevaarlijk is voor de gezondheid, veiligheid of moraal van kinderen.

Gevaarlijk werk, vormt de grootste categorie van de ergste vormen van kinderarbeid. Hoe gevaarlijk werk precies wordt gedefinieerd en welke vormen van arbeid eronder vallen wordt door de landen zelf bepaald.

Ik zag dat Terre des Hommes ook campagne voert tegen kinderarbeid, hoe zit dat?

Terre des Hommes Nederland vraagt op dit moment inderdaad ook aandacht voor kinderarbeid. Hoe meer aandacht voor dit onderwerp, hoe beter. In verschillende ontwikkelingslanden werken we ook samen aan het stoppen van kinderarbeid. (Terre des Hommes is internationaal een zeer gewaardeerde partner van UNICEF bij de uitvoering van onze programma's.)

Waarom werkt UNICEF samen met IKEA, zij doen toch aan Kinderarbeid?

Helaas associëren sommige Nederlanders nog steeds IKEA met kinderarbeid. IKEA producten zijn goedkoop en er waren immers toch ook berichten in de pers eind jaren negentig over het feit dat IKEA producten vervaardigd werden in landen en door projecten waar wel degelijk kinderarbeid voorkwam.
Eind jaren negentig, begin jaren 2000 besloot het hoofdkantoor van IKEA om het probleem  van kinderarbeid (bij hun toeleveranciers in Zuid Azië) aan te pakken. Zij vroegen advies aan o.a. UNICEF en de ILO. De organisatie wilde de situatie goed begrijpen en wenste tot actie over te gaan. In 2002 lanceerde IKEA hun 'code of conduct':  The IKEA Way on Preventing Child Labour. Productie locaties van IKEA producten worden gecontroleerd door een onafhankelijke partij. Bij het opstellen van deze code of conduct, waarin IKEA stelt dat ze geen kinderarbeid accepteren, krijgt IKEA hulp van UNICEF. UNICEF wordt ook door IKEA benoemd tot 1 van hun 3 officiële partners.
Wereldwijd ondersteunt IKEA projecten van UNICEF op het gebied van onderwijs, gezondheidzorg en het voorkomen van kinderarbeid. Sinds het begin van de samenwerking in 2000 is IKEA uitgegroeid tot de grootste zakelijke partner van UNICEF wereldwijd.

Waarom werkt UNICEF samen met H&M?

Ook H&M is een wereldwijd partner van UNICEF. In september 2009 werd het (5-jarig) programma All for Children (AFC) gelanceerd, waarbij kinderbescherming voor kinderen in de katoenteelt in Zuid-India en Bangladesh centraal staat. Dit programma focust zich op kinderen van kwetsbare families en kinderen die in de katoenteelt of op een andere manier werkzaam zijn. Het ultieme doel van dit programma is om kinderen uit kinderarbeid te 'halen' en naar school te laten gaan.

Maar hoe zit het dan met de (laag geprijsde) kleren van H&M? Kan UNICEF garanderen dat H&M producten kinderarbeid vrij zijn?

Het antwoord hier is dat UNICEF niet kan garanderen dat er geen kinderarbeid voorkomt in de supply chain van haar zakelijke partners, noch kan UNICEF een product onderschrijven. Maar UNICEF kan wel vaststellen dat H&M het thema kinderarbeid zeer serieus neemt en zich committeert om er zeker van te zijn dat kinderen beschermd worden tegen kinderarbeid en exploitatie.

Zo heeft H&M een Code of Conduct, gebaseerd op het Verdrag van de rechten van het kind en het ILO Verdrag 138, dat zich richt op het mijden van kinderarbeid en waaraan alle leveranciers moeten voldoen. Momenteel wordt deze code aangescherpt, een proces waarbij UNICEF een van de adviserende organisaties is. Ook heeft H&M full time auditors die ervoor moeten zorgen dat alle leveranciers zich aan deze code houden. Als aanvulling op hun eigen 'monitoring' systeem, is H&M ook deel van de Fair Labor Association. Deze deelname houdt o.a. in dat H&M onverwachte bezoeken van externe auditors kan verwachten bij de fabrieken van haar toeleveranciers.

Met het AFC programma,  werken H&M en UNICEF samen om de rechten van de kinderen in de katoenteelt in India en Bangladesh te verbeteren. Hierbij wordt aandacht gegeven aan verschillende aspecten:  het (veranderen van) beleid, onderwijs, "behavourial change", sociale protectie, gezondheid en voeding.

Momenteel is er een speciale kinderkleding lijn te koop bij H&M waarbij 25% van de opbrengsten ten bate van het AFC programma komen. In december 2011 komt H&M ook met een speciale kerst actie waarbij 9 vrouwen artikelen (herkenbaar aan de AFC label) ten goede van UNICEF komen. Hierbij zal 1 euro per kledingstuk afgedragen worden.