Oorzaken van kinderarbeid
Een voor de hand liggende oorzaak van kinderarbeid is armoede. Als je arm bent, wordt van alle familieleden verwacht dat ze hun steentje bijdragen, ook de kinderen.
Daarnaast werken gebrek aan kennis, het ontbreken van goed onderwijs en een slechte naleving van wetten die kinderen beschermen kinderarbeid in de hand.
Dat geldt ook voor bepaalde tradities. In Benin en andere landen in West-Afrika is het bijvoorbeeld de gewoonte om kinderen, meestal meisjes, van het platteland naar 'familie' in de stad te sturen. In ruil voor huishoudelijk werk mogen ze dan naar school.
Werken als sloofje, in mijnen en steengroeven
Deze traditie vergroot echter ook de kans op misbruik: de kinderen krijgen in veel gevallen geen onderwijs, maar moeten werken als sloofjes die onbetaald huishoudelijk werk doen, of op de markt moeten staan. Jongens vormen voor handelaren goedkope arbeidskrachten in bijvoorbeeld mijnen en steengroeven.
In Nederland was kinderarbeid ooit heel gewoon
Tot 1874 was kinderarbeid in Nederland heel gewoon.
Kinderen werkten in fabrieken en op het land. Stilstaan bij de
gevolgen voor hun ontwikkeling en gezondheid was niet aan de orde:
Nederland was arm en jong en oud moest werken om het hoofd boven
water te houden.
Kinderwetje en leerplicht
De liberale politicus Samuel van Houten bracht in 1874 met zijn
Kinderwetje van Van Houten hierin verandering. Fabrieksarbeid was
dankzij deze wet voor kinderen tot 12 jaar verboden. In de praktijk
duurde het echter nog jaren voordat in Nederland kinderarbeid
verleden tijd was. Dat lukte pas in 1900, dankzij de leerplicht.
Kinderen van 6 tot 12 jaar moesten voortaan naar school en mochten
niet meer werken. Ook kwam er meer welvaart, waardoor de noodzaak
afnam om kinderen aan het werk te zetten.
Hier én daar is kinderarbeid onacceptabel
Dankzij het Kinderwetje van Van Houten, de leerplicht en onze welvaart vinden we kinderarbeid tegenwoordig onacceptabel. Maar niet eens zo heel lang geleden leek het leven van arme kinderen in ons land op dat van de huidige kinderen in ontwikkelingslanden. UNICEF helpt hen in de strijd tegen armoede en bij het opstellen van wetten om kinderen tegen uitbuiting en kinderarbeid te beschermen. Want wat we voor onze eigen kinderen onacceptabel vinden, is dat immers ook voor kinderen in ontwikkelingslanden.
