Renate Verbaan in Ivoorkust

Op 20 november, de Dag voor de Rechten van het Kind, presenteren UNICEF en National Geographic Channel een bijzondere documentaire. Het is een verhaal over hoop, stil verdriet, een verborgen virus en de liefde van een moeder voor haar kind. Renate Verbaan, tv-presentatrice en zelf moeder, neemt ons mee naar Ivoorkust, waar elk jaar duizenden baby's worden geboren met hiv. Een dodelijk virus dat zij kregen van hun moeder. 

"Het komt frontaal binnen en raakt me bijzonder hard." (Renate Verbaan)

Stadskliniek Belleville in Bouaké steekt schril af tegen de omliggende huizen van de wijkbewoners. Het oogt er schoon en georganiseerd. Er lopen verpleegsters en artsen rond en bijna dertig zwangere vrouwen wachten er geduldig op wat komen gaat. Ze zijn voor het eerst naar de kliniek gekomen om te laten onderzoeken of alles goed gaat met hun zwangerschap. En om informatie te krijgen.

Een verpleegster vraagt of ze wel eens hebben gehoord van 'hiv en aids'. Het blijft stil, niemand steekt z'n vinger op. Het taboe is te groot. Je spreekt niet over het virus, want erkennen dat je het kent, is bevestigen dat je het bij je draagt. Dus is het beter om erover te zwijgen. De kans is te groot door anderen gebrandmerkt of zelfs verstoten te worden. Met alle gevolgen van dien.

"Ik vond het heel bemoedigend dat er een aantal vrouwen was dat met mij over hiv en aids wilde praten. Een vrouw zei: 'luister, ik heb niets, ik heb geen geld. Het enige dat ik kan doen om de verspreiding van het virus tegen te gaan, is erover praten.' Haar hoop is mijn hoop, " zegt Renate.

Alleen door te praten over het virus, kan het taboe worden doorbroken. Dan zullen meer vrouwen de eerste stap durven zetten en zich laten testen.

UNICEF organiseert daarom samen met lokale organisaties voorlichtingsbijeenkomsten in klinieken en dorpen, waar open wordt gesproken en gediscussieerd over hiv en aids, en waar iedereen welkom is.

Testen

Een van de zwangere vrouwen in Belleville stapt een kleine kamer binnen. Ze wil zich laten testen. De zuster legt uit wat er gaat gebeuren. Ze zal in haar vinger prikken en een kleine druppel bloed afnemen op een vloeipapiertje. Na vijf minuten zal duidelijk zijn of de hiv-test positief of negatief is. Dat is niet alleen belangrijk voor haarzelf om te weten, maar ook voor haar ongeboren kind. Want mocht de uitslag positief zijn, kan met de juiste zorg en medicijnen toch met 98 procent zekerheid worden voorkomen dat zij het virus op haar baby overdraagt.

Renate: "Als een moeder tijdens haar zwangerschap hoort dat ze hiv-positief is, is haar grootste nachtmerrie dat ze haar kind niet kan zien opgroeien."

Na een paar minuten wordt duidelijk dat de vrouw het virus niet bij zich draagt. Voor haar is een behandeling gelukkig niet nodig. Maar in Ivoorkust is 1 op de 20 jonge zwangere vrouwen wel seropositief, en komen - geheel onnodig - jaarlijks nog tussen de dertien- en zestienduizend baby's met hiv ter wereld.

Hoop

"Er is hoop, er worden successen behaald," zegt Renate. "Het is te doen, we kunnen met elkaar een hiv-vrije generatie bewerkstelligen. Als de mensen die hier wonen en leven en zoveel ellende meemaken nog hoop hebben, dan zou het wel verschrikkelijk zijn als wij dat niet hadden."

UNICEF werkt in Ivoorkust samen met de overheid en lokale partners aan het voorkomen van de overdracht van hiv van moeder op kind. Het hulpprogramma bestaat uit verschillende onderdelen zoals preventie, voorlichting en behandeling. Inmiddels loopt het preventieprogramma in 300 van de 900 gezondheidsklinieken in het land. UNICEF wil dit uitbreiden.