Desert Flower: vechten tegen vrouwenbesnijdenis

UNICEF Nederland heeft - net als de UNICEF Comités in België en Frankrijk- haar naam aan de film 'Desert Flower' verbonden. UNICEF is tegen het besnijden van meisjes en steunt initiatieven om deze schadelijke traditie uit te bannen. Op dit gebied vervult UNICEF zelfs een voortrekkersrol.

Dirie beschrijft in dit boek hoe ze als lid van een Somalische nomadenstam op vijfjarige leeftijd wordt besneden. Als haar vader haar op haar dertiende wil uithuwelijken aan een veel oudere man, vlucht ze naar familie in de hoofdstad Mogadishu. Daarna belandt ze in Londen, waar ze als schoonmaakster bij McDonald's wordt ontdekt als fotomodel.

De Somalische is inmiddels fotomodel-af en zet zich in tegen meisjesbesnijdenissen; elke 10 seconden wordt een meisje slachtoffer van genitale verminking. De meisjes lijden voor de rest van hun leven onder fysieke en psychologische pijn en velen van hen sterven.

Waris Dirie was speciaal VN-ambassadeur tegen meisjesbesnijdenissen. Inmiddels heeft ze haar eigen Waris Dirie Foundation opgericht. Deze stichting wil het publiek duidelijk maken dat het besnijden van meisjes een misdrijf is en organiseert daarom evenementen en educatieve programma's. De Waris Dirie Foundation ondersteunt ook de slachtoffers van genitale verminking.

UNICEF verbindt naam aan Desert Flower

Op 8 maart - Internationale Vrouwendag - ging de film officieel in premiere in het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam, waar Waris Dirie bij aanwezig was.

Tijdens de premiere op 8 maart verzorgde UNICEF een gesprek over meisjesbesnijdenis. Aan het woord kwamen vrouwen die heel praktisch bezig zijn om besnijdenis uit te bannen; de Somalische Zahra Naleie, in Nederland ambassadeur tegen meisjesbesnijdenis, Marijke Wijnroks, HIV/AIDS Ambassadeur van het ministerie van Buitenlandse Zaken en Nisha Bakker, UNICEF-medewerker die een tijd in Senegal heeft gewerkt aan een zeer sucesvol programma tegen meisjesbesnijdenis.

Meisjesbesnijdenis: een verminking voor het leven

Besnijden is een uiterst pijnlijke gebeurtenis. Onverdoofd wordt clitoris en soms ook de binnenste schaamlippen van een meisje afgesneden. En in het ergste geval worden ook de buitenste schaamlippen afgesneden en wordt het meisje dichtgenaaid.

Naar schatting 100 tot 140 miljoen meisjes en vrouwen zijn al besneden en 3 miljoen meisjes per jaar lopen het risico om een besnijdenis te moeten ondergaan. Het gebeurt vooral in het westen, oosten en noordoosten van Afrika. Maar ook bij allochtone gemeenschappen in Europa worden meisjes besneden. In Europa zijn het er al circa 500.000.

De gevolgen van deze ingreep zijn enorm: de meisjes zelf zijn er vaak door getraumatiseerd. Neem Waris Dirie, zij noemt dit de meest traumatische ervaring van haar leven. De fysieke gevolgen liegen er ook niet om, zeker als de meest ingrijpende besnijdenis heeft plaatsgevonden. Het baren van een kind is vrijwel onmogelijk, de kans is groot dat zowel kind als moeder overlijden.

Voor ons is het moeilijk te begrijpen, maar besnijdenis gebeurt omdat ouders het beste voorhebben met hun dochter. Want pas als een meisje besneden is, maakt ze kans op een goede echtgenoot. Is een meisje niet besneden, dan is de kans groot dat ze uit de gemeenschap wordt gestoten.

Voor UNICEF is besnijdenis een schending van de rechten van het kind. Daarom steunen wij initiatieven in ontwikkelingslanden om meisjesbesnijdenis uit te bannen. Dat doen we niet door tegen leden van gemeenschappen te zeggen 'deze traditie van jullie is helemaal fout'. Want we kunnen niemand veroordelen vanwege hun eeuwenoude tradities. Wél zeggen we tegen de leden van gemeenschappen dat het zo goed is dat ze het beste met hun dochters voorhebben. En vanuit die dialoog dragen we dan alternatieven aan voor meisjesbesnijdenis. En dat gaat stapje voor stapje. Vergelijk uitbannen van meisjesbesnijdenis met de overgang van rechts rijden in het verkeer naar links rijden. De eerste persoon die links gaat rijden wordt gek aangekeken en veroorzaakt mogelijk ook onrust. Maar er is een omslagpunt gekomen als de helft van de mensen links gaat rijden. Dan volgt de laatste helft min of meer vanzelf.

In Senegal werkt UNICEF samen met de organisatie Tostan. Deze organsiatie heeft een zeer succesvol programma tegen meisjesbesnijdenis. Zo succesvol dat Senegal nu vrijwel besnijdenisvrij is. Kijk op www.tostan.org.

Lees hier meer succesverhalen over programma's tegen meisjesbesnijdenis in Ethiopie en Soedan.